لقمان سۈرىسى — ئايەت 16

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ: بىر دانە قىچا ئۇرۇقىنىڭ ئېغىرلىقىدەك، يەنى ئىنتايىن كىچىك ۋە ئەرزىمەس ئۆلچەمدىكى نەرسە.
• صَخْرَةٍ: چوڭ تاش، قاتتىق تاش.
• لَطِيفٌ: لۇتف قىلغۇچى، ئىنچىكە نەرسىلەرنى بىلىپ، ئۇنى يۇمشاقلىق بىلەن چىقىرىپ ئالغۇچى.
• خَبِيرٌ: ھەر نەرسىنىڭ ئىچكى-تاشقى ھەقىقىتىدىن خەۋەردار بولغۇچى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مېنىڭ ئوغلۇم! بىلگىنكى، سەن قىلغان ياخشىلىق ياكى يامانلىق قانچىلىك كىچىك بولسىمۇ — گەرچە بىر دانە قىچا ئۇرۇقىنىڭ ئېغىرلىقىدەك بولۇپ، ئۇ چوڭ تاشنىڭ ئىچىدە يوشۇرۇنغان بولسىمۇ، ياكى ئاسمانلاردا ياكى زېمىندا قەيەردە بولسىمۇ — ئاللاھ تائالا قىيامەت كۈنى ئۇنى ئوتتۇرىغا چىقىرىپ، بەندىسىگە شۇنىڭ ھەققىنى بېرىدۇ. ھېچقانداق ئەمەل، قانچىلىك يوشۇرۇن ۋە كىچىك بولسىمۇ، ئاللاھنىڭ ئىلمىدىن چىقىپ كەتمەيدۇ.

شۈبھىسىزكى، ئاللاھ تائالا لەتىپەتلىك ۋە ئىنچىكە نەرسىلەرنى ئەڭ يۇمشاق ئۇسۇلدا چىقىرىپ ئالغۇچىدۇر، ھەممە نەرسىنىڭ ئىچكى-تاشقى ھەقىقىتىدىن تولۇق خەۋەرداردۇر. ئۇنىڭ ئىلمىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ، ھەر بىر ئەمەلنىڭ ئورنىنى ۋە قىممىتىنى بىلىپ تۇرىدۇ.

3) دەۋەت ۋە نەسىھەت:

ئەزىز قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ناھايىتى مۇھىم بىر ساۋاق بېرىدۇ: بىز قىلغان ھەر بىر ياخشىلىق ياكى يامانلىق، قانچىلىك كىچىك ۋە كۆرۈنمەس بولسىمۇ، ئاللاھ تائالا ئۇنى بىلىدۇ ۋە قىيامەت كۈنى ئۇنىڭ ھەققىنى بېرىدۇ. شۇڭا، ھەر بىر ئەمەلىمىزگە دىققەت قىلايلى. كىچىك دەپ قارىغان ياخشىلىقنىمۇ قىلىشتىن چەكلىنمەيلى، كىچىك دەپ قارىغان يامانلىقتىنمۇ ساقلىنايلى. ئاللاھ تائالا بىزنىڭ ھەر بىر ھەرىكىتىمىزنى كۆرۈپ تۇرىدۇ، ھەر بىر سۆزىمىزنى ئاڭلاپ تۇرىدۇ. بۇ ئايەت بىزنى ئاللاھقا تەقۋادار بولۇشقا، ئەمەللىرىمىزنى ئىخلاس بىلەن قىلىشقا ۋە ھەر ۋاقىت ئاللاھنىڭ نازارىتىدە ئىكەنلىكىمىزنى ئېسىمدە تۇتۇشقا چاقىرىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنىڭ ھەممىمىزنى ئۇنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىدىغان سالىھ ئەمەللەرنى قىلىشقا مۇۋەپپەق قىلغاي!