لقمان سۈرىسى — ئايەت 15

1) بەزى سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• جَاهَدَاكَ: ئاتا-ئاناڭ سېنى بىر ئىشقا مەجبۇرلاش ئۈچۈن كۈچ چىقىرىپ تىرىشسا.
• مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ: سەن ھەقىقەتەن بىلمەيدىغان، يەنى ئاللاھقا شېرىك قىلىشقا ھەرگىز لايىق بولمىغان نەرسە.
• مَعْرُوفًا: ياخشىلىق بىلەن، ئىسلام يول قويغان چەكتە.
• أَنَابَ إِلَيَّ: ماڭا يۈزلەندى، تەۋبە قىلىپ ئىتائەت قىلدى.
• مَرْجِعُكُمْ: قايتىدىغان جايىڭلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىن پەرزەنت! ئەگەر ئاتا-ئاناڭ سېنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشكە، يەنى سەن ھەرگىز بىلمەيدىغان، ئاللاھقا شېرىك قىلىشقا لايىق بولمىغان نەرسىلەرنى ئاللاھقا شېرىك قىلىشقا مەجبۇرلىسا، ئۇلارغا ئىتائەت قىلما. چۈنكى يارىتىلغان مەخلۇققا ئىتائەت قىلىش يوقتۇر، ئەگەر بۇ ئىتائەت ياراتقۇچى ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلىش بولسا. لېكىن بۇ ئاتا-ئاناڭ بىلەن مۇناسىۋىتىڭنى ئۈزۈش دېگەنلىك ئەمەس. ئۇلار بىلەن دۇنيادا ياخشىلىق بىلەن، يەنى ئۇلارغا ياخشى مۇئامىلە قىلىش، ئۇلارنى زىيارەت قىلىش، ئۇلارغا ياردەم بېرىش ۋە ئۇلارغا ياخشى سۆز قىلىش ئارقىلىق بىرگە ياشا. گۇناھ بولمىغان ئىشلاردا ئۇلارغا ياخشىلىق قىلغىن.

ئاندىن ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ، ئىتائەت قىلىپ يۈزلەنگەن كىشىلەرنىڭ يولىغا، يەنى پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرىنىڭ يولىغا ئەگەش. ئۇلار ئاللاھنى بىرلەپ، ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىپ، تەۋبە قىلىپ ئۇنىڭغا قايتقان كىشىلەردۇر.

ئاخىرىدا ھەممىڭلارنىڭ قايتىدىغان جايىڭلار ماڭا، يەنى ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا. ئۇ كۈندە مەن سىلەرگە دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىڭلارنى ئېيتىپ بېرىمەن ۋە ھەر بىرىڭلارغا قىلغان ئەمىلىڭلارغا قاراپ مۇكاپات ياكى جازا بېرىمەن.

بۇ ئايەت شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاتا-ئانىغا ئىتائەت قىلىش ئىسلامدا بەك مۇھىم بولسىمۇ، ئەمما ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ياكى باشقا گۇناھلارغا بۇيرۇغاندا ئۇلارغا ئىتائەت قىلىش جائىز ئەمەس. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئۇلارغا ياخشىلىق قىلىش ۋە ئۇلار بىلەن ياخشى مۇئامىلە قىلىش داۋاملىق بولۇشى كېرەك. بۇ ئايەت ئاللاھقا بولغان ئىتائەت بىلەن ئاتا-ئانىغا بولغان ياخشىلىقنىڭ قانداق ماسلىشىدىغانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ، ئۇنىڭ يولىغا ئەگەشكەن كىشىلەرنىڭ يولىدا مېڭىش بىزنىڭ ھەقىقىي نىجاتلىقىمىزدۇر.