Luqmon surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• Misolqa – og'irlik, vazn.
• Xardal – xantal donasi, juda mayda va kichik don.
• Saxra – katta tosh, qoya.
• Latif – nihoyatda nozik, mehribon, har narsaning siridan xabardor.
• Xabir – hamma narsani biluvchi, hech narsa Undan yashirin qolmaydigan.

Tafsir:

Luqmon alayhissalom o'g'liga nasihat qilib, unga Alloh taoloning ilmi va qudrati hamma narsani qamrab olishini o'rgatmoqda. U aytadi: "Ey aziz o'g'lim, agar biror yaxshilik yoki yomonlik xantal donasidek kichik bo'lsa ham, u yer ostidagi qoya ichida yoki osmonlaru yerning biror burchagida yashirin bo'lsa ham, albatta Alloh uni Qiyomat kuni keltirib chiqaradi va bandasi bilan hisob-kitob qiladi. Hech narsa Allohdan yashirin qolmaydi. Chunki Alloh o'ta nozik va mehribondir, U har bir narsaning ichki siridan xabardordir. Uning ilmi har narsani o'rab olgan va U hech qanday kichik-yu katta amalni e'tibordan chetda qoldirmaydi."

Bu bilan Luqmon o'g'liga ta'lim beradiki, inson qayerda bo'lmasin, qanday holatda bo'lmasin, qilgan har bir amali — xoh yaxshi, xoh yomon bo'lsin — albatta Allohning huzurida hisobga olinadi va uning jazosi yoki mukofoti beriladi. Allohning ilmi va qudrati hech narsa bilan cheklanmaydi.

Foydalar:

1. Allohning ilmi hamma narsani qamrab oladi – Inson qilgan har bir amali, hatto eng kichik ish ham Allohning nazaridan chetda qolmaydi. Bu mo'min uchun katta tasalli va qo'rquv manbaidir.
2. Adolatning to'liq amalga oshishi – Qiyomat kuni har bir amalning hisobi olinadi, xoh u yaxshilik bo'lsin, xoh yomonlik. Bu dunyoda zulm ko'rganlar uchun katta umid va taskindir.
3. Mas'uliyat hissini kuchaytirish – Inson o'z qilgan har bir ishidan mas'ul ekanini bilib, gunohlardan saqlanadi va yaxshilik qilishga intiladi.
4. Allohga yaqinlashish – Allohning latif va xabir ekanini bilish insonni Unga yaqinlashtiradi, chunki U bandalarining barcha holatlarini biladi va ularga mehribonlik qiladi.
5. Ixlos va taqvo – Bu tushuncha insonni faqat Alloh uchun amal qilishga, riyodan (ko'z-ko'z qilishdan) saqlanishga undaydi, chunki Alloh har bir amalning ichki niyatini ham biladi.