سوره احزاب — آیه 34

معانی کلمات:

• یُتْلیٰ: خوانده میشود، تلاوت میشود.
• آیاتِ الله: نشانههای خداوند، یعنی قرآن کریم.
• الحِکمَة: سنت پیامبر صلی الله علیه وسلم و سخنان حکیمانه ایشان.
• لَطیفًا: بسیار مهربان و دقیق در تدبیر امور بندگان.
• خَبیرًا: آگاه و دانای کامل به همه چیز.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه سفارشهای خود به همسران پیامبر صلی الله علیه وسلم، آنان را به یادآوری و تلاوت نعمتهای بزرگی که در اختیارشان قرار داده شده است فرا میخواند. آنان باید آنچه را که در خانههایشان از قرآن کریم و سنت پیامبر صلی الله علیه وسلم خوانده میشود، پیوسته به یاد داشته باشند و در آن تدبر کنند و به آن عمل نمایند. قرآن و سنت، دو گوهر گرانبهایی هستند که در اختیار آنان قرار گرفته است و این نعمت، نشانه لطف ویژه خداوند به آنان است.

خداوند به آنان یادآوری میکند که این توفیق بزرگ - سکونت در خانههایی که محل نزول وحی و تلاوت آیات الهی است - یک امتیاز و افتخار عظیم است که باید قدر آن را بدانند و شکرگزار آن باشند. این خانهها، مرکز نور هدایت و دانش نبوی است و آنان وظیفه دارند این امانت را پاس بدارند و آن را به دیگران نیز منتقل کنند.

در پایان آیه، خداوند خود را با دو صفت «لطیف» و «خبیر» معرفی میکند. لطف خداوند اقتضا میکند که بندگانش را به راه خیر و سعادت رهنمون سازد و خبیر بودن او نیز یعنی او به تمام جزئیات اعمال و نیات بندگان آگاه است و میداند چه کسی شایسته این نعمتهای بزرگ است. او بود که این زنان را به دلیل ایمان و تقوایشان برای همسری پیامبرش برگزید و آنان را شایسته این مقام والا قرار داد.

فواید و درسهای آیه:

• قدرشناسی از نعمتهای الهی، بهویژه نعمت علم و دانش دینی، از مهمترین وظایف مؤمنان است. هر کس در محیطی قرار گیرد که در آن قرآن و سنت خوانده میشود، باید این نعمت را غنیمت شمارد و از آن بهره کامل ببرد.
• یادآوری و تلاوت مداوم قرآن و سنت، سبب تثبیت ایمان و افزایش تقوا در دل انسان میشود و او را از گناهان باز میدارد.
• لطف و علم بیکران خداوند نسبت به بندگانش، مایه امیدواری و آرامش دل مؤمنان است؛ چرا که او میداند چه کسی را برای چه مقامی برگزیند و چه کسی شایسته نعمتهای اوست.
• محیط خانه و خانواده نقش بسیار مهمی در تربیت دینی افراد دارد. خانهای که در آن قرآن تلاوت شود و سنت پیامبر صلی الله علیه وسلم زنده بماند، کانون نور و برکت خواهد بود و فرزندان صالحی از آن برمیخیزند.