یس سۈرىسى — ئايەت 31

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• أَلَمْ يَرَوْا: ئۇلار كۆرمىدىمۇ؟ بىلمىدىمۇ؟ (بۇ يەردە "كۆرۈش" دىن مەقسەت، ئويلىنىش ۋە ئىبرەت ئېلىشتۇر).
• كَمْ أَهْلَكْنَا: بىز قانچىلىك ھالاك قىلدۇق.
• الْقُرُونِ: ئۆتكەن ئۈممەتلەر، ئەۋلادلار، دەۋرلەر.
• أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لَا يَرْجِعُونَ: ئۇلار (ئۆتكەنلەر) بۇلارغا (مەككە كاپىرلىرىغا) قايتىپ كەلمەيدۇ (يەنى ئۆلگەنلەر قايتا تىرىلمەيدۇ، دۇنياغا قايتمايدۇ).

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ۋە مۇئمىنلەرگە خىتاب قىلىپ، مەككە كاپىرلىرىنىڭ ئىبرەت ئالماسلىقىنى ئەيىبلەيدۇ. ئۇلار پەيغەمبەرلەرنى مەسخىرە قىلىپ، ئۇلارغا قارشى تۇرۇۋاتىدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا: "ئۇلار ئۆزلىرىدىن ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ قانداق ئاقىۋەتكە ئۇچرىغانلىقىنى كۆرمىدىمۇ؟" دەپ سورايدۇ. ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ كۆپلىرى ئاللاھقا ئىمان ئېتىمىگەنلىكى ئۈچۈن ھالاك قىلىنغان. ئۇلار ھازىر يوق، ئۆلۈپ كەتتى، ۋە دۇنياغا قايتىپ كەلمەيدۇ. ئۇلار قىلغان ئەمەللىرىنىڭ ھېسابىنى بېرىش ئۈچۈن ئاخىرەتكە ئاتلاندى. ئەگەر بۇ كاپىرلار ئۆتكەنلەردىن ئىبرەت ئالسا، ئۇلارمۇ ئاللاھنىڭ ئازابىغا دۇچ كەلمەيدۇ. ئەمما ئۇلار ھالا ھەقىقەتنى ئېتىراپ قىلماي، پەيغەمبەرنى مەسخىرە قىلىۋاتىدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا مۆھلەت بېرىۋاتىدۇ، ئەمما ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ئۆتكەنلەرنىڭكىگە ئوخشاش بولۇشى مۇمكىن. بۇ ئايەت ئىنسانلارنى ئويلىنىشقا، ئۆتكەنلەردىن ئىبرەت ئېلىشقا، ۋە ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇشقا چاقىرىدۇ. ئاللاھنىڭ رەھمىتى كەڭ، ئەمما ئۇنىڭ ئازابىمۇ قاتتىق. ئىمان ئېيتىپ، ياخشى ئەمەللەر قىلغانلار ئۈچۈن جەننەت بار، ئىنكار قىلغانلار ئۈچۈن دوزاخ بار. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھايات پەقەت بىر قېتىملىق، ئۇنى ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئىشلىتىش كېرەك. ئۆلگەندىن كېيىن قايتىش يوق، شۇڭا ھازىر ئىمان ئېيتىش ۋە ياخشى ئەمەل قىلىش پۇرسىتىنى قولدىن بەرمەسلىك كېرەك. ئاللاھ بىزنى ئۆتكەنلەردىن ئىبرەت ئالىدىغان، ھەقىقەتنى تونۇيدىغان، ۋە ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.