Йа Син сүресі — Аят 31

1. Сөздердің мағынасы:

• أَلَمْ يَرَوْا: Олар көрмеді ме? Білмеді ме? — яғни ойланып, сабақ алмады ма?
• كَمْ أَهْلَكْنَا: Біз қаншасын жойдық — бұл көптік пен құдіретті білдіреді.
• الْقُرُونِ: Ғасырлар, ұрпақтар, халықтар — бір заманда өмір сүрген қауымдар.
• أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لَا يَرْجِعُونَ: Олар бұларға қайта оралмайды — яғни өлгендер дүниеге қайта келмейді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Мекке мұшріктеріне қаратылып айтылған. Олар Аллаһ елшісін (с.а.с.) мазақтап, аяттарды жоққа шығарып жатқан еді. Аллаһ оларға: «Сендерден бұрын да көптеген ұрпақтар, қауымдар өтті. Олар да сендер сияқты өмір сүрді, байлыққа, күшке мастанды. Бірақ олардың күнәлары мен қысымдары себепті Біз оларды жойып жібердік. Енді олар қайта тірілмейді, дүниеге қайта оралмайды. Олар өздері жасаған амалдарына барып қауышты, енді олардың есебі Аллаһтың алдында беріледі» — деп ескертеді.

Бұл жерде Аллаһ адамдарды тарихтан сабақ алуға шақырады. Өйткені өткен халықтардың жойылуы — бұл жай ғана тарихи оқиға емес, ол Аллаһтың әділдігінің, құдіретінің және адамдардың жауапкершілігінің айқын дәлелі. Олар қайта оралмайтындықтан, әр адам өз өмірінде не істеп жатқанын ойлануы керек. Өйткені өлімнен кейін қайта оралу жоқ, тек Аллаһтың алдында есеп беру бар.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Тарихтан сабақ алу: Өткен халықтардың жойылуы — бізге ой салатын үлкен ескерту. Олардың қателіктерін қайталамауға тырысуымыз керек.
• Өмірдің өтпелілігі: Байлық, күш, билік — бәрі уақытша. Тек Аллаһқа деген иман мен жақсы амалдар ғана мәңгілік пайда әкеледі.
• Өлімнен кейін қайта оралу жоқ: Бұл дүние — сынақ орны. Әр адам өз өмірін Аллаһтың разылығы үшін өткізуге тырысуы керек.
• Аллаһтың әділдігі: Аллаһ ешкімге зұлымдық етпейді. Әр халық өз ісіне қарай жазасын немесе сыйын алады.
• Исламға деген құлшыныс: Бұл аят бізді иманға, сабырға және Аллаһтың бұйрықтарын орындауға шақырады. Өйткені біз де бір күні өткен халықтар сияқты өмірден өтеміз, бірақ жақсы амалдарымыз бізбен бірге қалады.

Осылайша, бұл аят адамды ойландырып, иманға, сабырға және Аллаһтың әмірлерін орындауға бастайды. Ол — Құранның адам жүрегіне әсер ететін, оны жақсылыққа шақыратын даналыққа толы сөзі.