سوره یس — آیه 62

معانی کلمات:

• جِبِلًّا: به معنای آفریدهها و مخلوقات بسیار است. برخی مفسران آن را به معنای «خلق بسیار» و گروهی آن را به معنای «نوعها و گروههای فراوان» دانستهاند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه خطاب به مشرکان و گمراهان میفرماید: به یقین، شیطان گروه بسیاری از شما آدمیان را گمراه ساخته و از راه حق منحرف کرده است. او با وسوسههای خود، آنان را به پیروی از هوای نفس و عبادت بتها کشاند و از بندگی خدای یگانه بازداشت. پس آیا شما را خرد و اندیشهای نبود که با آن درک کنید که پیروی از شیطان، دشمن آشکار شما، جز زیان و هلاکت چیزی به بار نمیآورد؟ آیا عقل شما شما را از این پیروی کورکورانه بازنمیداشت و به طاعت پروردگار و عبادت او به تنهایی راهنمایی نمیکرد؟ شما با داشتن عقل و شعور، میبایست از سرنوشت کسانی که پیش از شما فریب شیطان را خوردند و به عذاب الهی گرفتار شدند، عبرت میگرفتید و ایمان میآوردید.

فواید و پیامهای آیه:

• دشمنی شیطان با انسان، دشمنیای دیرینه و آشکار است و او هیچگاه از گمراه کردن بندگان دست برنمیدارد؛ پس باید همواره از او بر حذر بود و به خدا پناه برد.
• عقل و خرد، بزرگترین نعمت الهی برای تشخیص حق از باطل است و انسان در برابر آن مسئول است؛ کسی که از عقل خود در راه شناخت خدا و اطاعت از او استفاده نکند، زیانکار است.
• عبرت گرفتن از سرنوشت گمراهان پیشین، یکی از راههای مهم پندپذیری و بازگشت به راه راست است؛ قرآن کریم پیوسته انسانها را به تفکر و اندیشه در عاقبت کارهایشان دعوت میکند.
• ایمان و رستگاری، تنها در سایه پیروی از عقل سلیم و فطرت پاک حاصل میشود، نه در تقلید کورکورانه از شیطان و هوای نفس.