Sure Yâsîn — Ayet 62

Kelime Anlamları:

• Cibillen (جِبِلًّا): Yaratılmış, yaratık, topluluk, büyük bir kitle anlamına gelir. Burada insanlardan oluşan büyük bir topluluğu ifade eder.
• Edalle (أَضَلَّ): Saptırdı, yoldan çıkardı, doğru yoldan ayırdı.
• Ta'kılûn (تَعْقِلُونَ): Akıl erdiriyorsunuz, düşünüp anlıyorsunuz.

Tefsir:

Yüce Allah bu âyet-i kerimede, şeytanın insanlık üzerindeki yıkıcı etkisini ve bunun karşısında aklın ne kadar büyük bir nimet olduğunu hatırlatmaktadır. Allah Teâlâ, "Andolsun ki şeytan sizden birçok yaratığı saptırdı" buyurarak, İblis'in ve onun askerlerinin, Âdem'den bu yana insanların pek çoğunu hak yoldan uzaklaştırdığını haber vermektedir. Bu, sadece geçmiş ümmetlere değil, hitap anındaki müşriklere ve kıyamete kadar gelecek tüm insanlara yönelik bir uyarıdır.

Şeytanın saptırması, insanı Allah'ı tanımaktan, O'na kulluk etmekten, peygamberlere iman etmekten ve ahiret gününe hazırlanmaktan alıkoymasıdır. O, insanın zayıf noktalarından yakalar; nefsin arzularını süsler, günahları güzel gösterir ve kişiyi yavaş yavaş helake sürükler.

Ardından Allah Teâlâ, "Hâlâ akıl erdirmiyor musunuz?" buyurarak insanları derin bir düşünceye davet etmektedir. Bu soru, azarlama ve kınama anlamı taşır. Yani: "Sizce bu kadar çok insanın şeytan tarafından saptırılıp helak olması, sizin için yeterli bir ibret değil mi? Aklınızı kullanıp da şeytanın size düşman olduğunu, onun peşinden gitmenin sonunun hüsran olduğunu görmüyor musunuz?"

Akıl, insanı diğer varlıklardan ayıran en büyük nimettir. Bu nimet, insanın iyiyi kötüden, doğruyu yanlıştan ayırt etmesi için verilmiştir. Şeytan ise aklın bu fonksiyonunu devre dışı bırakarak insanı körü körüne kendine uydurmaya çalışır. İşte bu âyet, insanın bu büyük düşmanına karşı aklını kullanmasını, onun tuzaklarına karşı uyanık olmasını emreder.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize, aklımızı doğru kullandığımızda şeytanın hilelerinden korunacağımızı müjdelemektedir. Allah, bize akıl nimetini vermiş ve bu akılla O'nu tanımamızı, O'na kulluk etmemizi istemiştir. Şeytanın saptırdığı o kalabalıklar, akıllarını heva ve heveslerine, şeytanın vesveselerine teslim edenlerdir. Bizler ise aklımızı Kur'an'ın ve Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) rehberliğinde kullanarak hem dünyada hem ahirette kurtuluşa erebiliriz. Unutmayalım ki şeytan, insanın apaçık düşmanıdır ve onun tek amacı bizi Allah'ın rahmetinden uzaklaştırmaktır. Aklını kullanan her mümin, bu düşmanı tanır ve onun tuzaklarından Allah'a sığınır. Rabbimiz buyuruyor: "Şüphesiz şeytan sizin düşmanınızdır, siz de onu düşman edinin." (Fâtır, 6) Bu düşmana karşı en büyük silahımız, imanımız ve aklımızdır.