Saffot surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma'nolari:

• فَالتَّالِيَاتِ — tilovat qiluvchilar (o'qiyotganlar).
• ذِكْرًا — zikrni, ya'ni Allohning kalomini.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda o'zining aziz va buyuk bandalari bo'lgan farishtalarga qasam ichmoqda. Ular Allohning zikrini, ya'ni Qur'on va boshqa ilohiy kitoblarni tilovat qiluvchi, o'qib yuruvchi zotlardir. Bu farishtalar doimiy ravishda Allohning kalomini o'qish va uni yodda tutish bilan mashg'ul bo'lib, ularning bu amali ularning Allohga bo'lgan yaqinligi va ulug'vorligini ko'rsatadi.

Ushbu qasamning maqsadi — insonlarga Allohning birligini va ularning oldida turgan eng buyuk haqiqatni tasdiqlashdir. Alloh taolo o'zi xohlagan narsalarga qasam ichishi mumkin, lekin bandalar uchun faqat Allohning o'ziga qasam ichish joizdir. Boshqa biror narsaga qasam ichish — shirk hisoblanadi.

Bu oyatda Alloh taolo farishtalarning uch xil sifatini zikr qilgan: ular saf tortib ibodat qiluvchilar, (bulutlarni) haydovchilar va zikr tilovat qiluvchilardir. Bu sifatlar ularning Allohga bo'lgan itoatkorligi va xizmatini ifodalaydi. Keyingi oyatlarda esa Alloh taolo: "Sizning ilohingiz yagona Allohdir", deb insonlarni faqat Unga ibodat qilishga chaqiradi.

Foydalar:

• Ushbu oyat bizga farishtalarning ulug'vorligini va ularning Allohga bo'lgan sadoqatini o'rgatadi. Ular doimiy ravishda Allohni zikr qilish va Uning kalomini tilovat qilish bilan mashg'ul.
• Alloh taoloning o'z bandalariga qasam ichishi — bu ularning qadr-qimmatini va Alloh nazaridagi mavqeini ko'rsatadi. Bu esa bizni ham Allohning zikri va kalomiga mehr qo'yishga undaydi.
• Bizlarga faqat Allohga qasam ichish joizligi o'rgatiladi. Bu esa tavhid (yakkaxudolik) e'tiqodini mustahkamlaydi va shirkdan saqlaydi.
• Farishtalarning zikr tilovat qilishi bizga eslatadiki, zikr va Qur'on tilovati — eng yaxshi amallardan bo'lib, u insonni Allohga yaqinlashtiradi va qalbini nurlantiradi.