Ас-Саффат сүрәсе — Аять 30

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Султан — монда көч, кодрәт, яки безнең сүзебезне тыңларлык дәлил мәгънәсендә.
• Тагыйн — хактан читкә чыгучы, Чиктән ашучы, азгын.

Аять тәфсире:

Әй, иярченнәр! Безнең сезгә карата бернинди көчебез дә, кодрәтебез дә булмады. Без сезне иманнан, хак юлдан читкә чыгарлык дәлилгә ия түгел идек. Без сезне көчләп яки явызлык белән коткармадык, ә сез үзегез хакны ташлап, азгынлыкка чумдыгыз. Сез үзегезнең нәфесегезгә иярдегез, хакны инкяр иттегез һәм гөнаһларны үзегез сайладыгыз. Шуңа күрә безнең гаеп юк, ә сезнең үзегезнең гамелегез сәбәпле хәзер Җәһәннәмдә газап чигәсез.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Кеше үзенең гамәлләре өчен үзе җавап бирәчәк; башкаларны гаепләү дөрес түгел.
2. Аллаһы Тәгалә кешеләрне иманга мәҗбүр итми, ә һәркемгә ихтыяр иреге биргән. Бу — Аллаһының мәрхәмәте һәм гаделлеге.
3. Азгынлык һәм хактан читкә чыгу — кешенең үз сайлавы, шуңа күрә һәркем үз гамәлләренең нәтиҗәсен күрер.
4. Ислам динендә кеше үзенең аңы һәм ихтыяры белән хакны кабул итә, ә көчләү белән түгел. Бу — Исламның кешелеклелеген күрсәтә торган мөһим принцип.