Saffot surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• Sulton: Bu yerda hujjat, dalil yoki majburlash kuchi ma'nosida.
• Tog'iy (tog'iyin): Haddan oshuvchi, zulm qiluvchi, haqdan chetga chiqib, kufr va gunohda haddan oshgan.

Tafsir:

Qiyomat kunida o'zlariga ergashganlarni do'zaxga yetaklagan yo'lboshchilar (kofirlarning kattalari) o'zlariga ergashganlarga shunday deydilar: "Bizning sizlar ustingizda hech qanday hukmronligimiz, majburlash kuchimiz yoki sizni haqdan qaytaradigan dalilimiz bo'lmagan. Biz sizlarni kufrga majburlaganimiz yo'q. Aksincha, sizlar o'zingiz haddan oshuvchi qavm edingiz. Sizlar o'z ixtiyoringiz bilan, hech qanday majburlashsiz, haqni tark etib, botilga ergashdingiz va kufr hamda gunohda chegaradan chiqib ketdingiz. Shuning uchun bu azob-uqubatga o'zingiz sababchi bo'ldingiz, biz emas."

Foydalar:

• Har bir inson o'z qilmishiga o'zi javobgardir. Qiyomat kunida hech kim boshqasini ayblab, o'z gunohini boshqasiga yuklay olmaydi.
• Insonga berilgan iroda va tanlash erkinligi ulkan ne'matdir. Bu ne'matdan to'g'ri foydalanib, haq yo'lni tanlash har bir insonning o'z zimmasidadir.
• Kufr va gunohda haddan oshish — insonni halokatga yetaklovchi eng xavfli illatdir. Shuning uchun har bir mo'min o'z nafsini tiyib, haq yo'lda sobit qolishi lozim.
• Qiyomat kuni haqiqat yuzaga chiqadi va har kim o'z amalining jazosini oladi. Bu esa mo'minlar uchun sabr-qanoat va to'g'ri yo'lda davom etishga da'vatdir.