سوره صافات — آیه 30

معانی کلمات:

• سُلطان: حجت، دلیل، یا قدرتی که بتواند کسی را به کاری وادار کند.
• طاغین: جمع «طاغی» به معنای متجاوز از حد و سرکش در کفر و گمراهی.

تفسیر آیه:

این سخن، گفتار رهبران و پیشوایان کفر در پاسخ به پیروانشان در آتش دوزخ است که آنان را سرزنش میکنند که چرا از ما پیروی کردید و به بیراهه رفتید؟ آنان در پاسخ میگویند: ما هیچ قدرتی بر شما نداشتیم که با زور و قهر شما را به کفر و شرک وادار کنیم، و هیچ حجت و دلیل محکمی هم برای گمراه کردن شما در اختیار نداشتیم. بلکه شما خودتان قومی سرکش و متجاوز از حد بودید که از روی میل و اراده خود، از حق رویگردان شدید و راه کفر و ضلالت را برگزیدید. پس تقصیر اصلی بر عهده خود شماست، نه ما.

فواید و پیامهای آیه:

• هر انسانی در برابر اعمال خود مسئول است و نمیتواند گناه خود را به گردن دیگران بیندازد؛ زیرا هیچ کس نمیتواند انسان را بر خلاف میلش به گناه وادار کند.
• پیروی کورکورانه از رهبران گمراه، در روز قیامت هیچ عذری را برای انسان باقی نمیگذارد.
• سرکشی و طغیان در برابر حق، ریشه اصلی همه گمراهیها و بدبختیهای انسان است.
• اسلام دین مسئولیتپذیری و عدالت است و به انسان میآموزد که در انتخاب راه خود، از روی آگاهی و خرد عمل کند و در روز جزا، هیچ بهانهای پذیرفته نیست.