Ас-Саффат сүресі — Аят 30

1. Сөздердің мағынасы:

• سُلْطَانٍ (сұлтан): дәлел, күш, билік, үстемдік.
• طَاغِينَ (тағин): шектен шыққандар, құлшылықта және күпірлікте шектен асқандар, адасқандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Қиямет күні тозақтағы басшылардың (көсемдердің) өздеріне ергендерге айтатын сөзі. Олар: «Біздің сендерге үстемдігіміз болмады, сендерді күпірлікке мәжбүрлейтін күшіміз де, дәлеліміз де жоқ еді. Біз сендерді адастыруға зорлықпен мәжбүрлемедік, сендерді иманнан тыюға қабілетіміз де жетпеді. Керісінше, сендер өздерің шектен шыққан, адасқан, әділетсіз қауым болдыңдар. Сендер күпірлік пен ширкті өз еріктеріңмен таңдадыңдар, біздің шақыруымызға өздерің құлақ астыңдар», – дейді. Яғни, басшылар өздерінің жауапкершілігін мойындамай, айыпты толығымен өздеріне ергендерге артады. Бұл – олардың ақыреттегі өзара таласы мен бір-біріне айып тағуы.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Әр адам өз ісі үшін өзі жауапты. Біреудің азғыруына еру – өз таңдауыңның нәтижесі. Сондықтан әркім ақиқатты өзі іздеп, дұрыс жолды таңдауы керек.
• Күпірлік пен адасушылыққа сылтау іздеу – ақыретте пайда бермейді. Әркім өз амалының есебін береді.
• Ислам – адамды зорлықпен емес, дәлелмен, ақылмен және жүрекке әсер ететін іліммен шақыратын дін. Бұл аят Алланың әділдігін және әр адамның ерік бостандығын көрсетеді.
• Құран – адамды ойлануға, ақиқатты іздеуге шақыратын кітап. Оны оқып, үйрену – тура жолға түсудің кілті.
• Аллаға иман келтіріп, Оның жолымен жүру – адамды ақыреттегі өкініштен құтқаратын жалғыз жол.