Saffot surasi — Oyat 74

Kalimalarning ma'nolari:

• Illa – bundan mustasno.
• Ibodalloh – Allohning bandalari.
• Muxlasiyn – (Alloh tomonidan) xolis qilingan, iymonda sobitqadam bo'lgan, gunohlardan saqlangan bandalar.

Tafsir:

Ushbu oliy kalomda Alloh taolo avvalgi oyatda zolim va gunohkorlarning oxirati haqida xabar berib, ularning azob-uqubatlarga duchor bo'lishini bayon qilgan edi. Endi esa bu umumiy hukmdan mustasno bo'lgan guruhni zikr qilmoqda: "Illo ibodallohil-muxlasiyn" – ya'ni, Allohning o'zi iymonda sobit qadam qo'yishga, gunohlardan pok bo'lishga va o'z bandalarini xolis (sof) qilgan zotlari bundan mustasnodirlar. Ular o'sha azob-uqubatlardan nafaqat omon qoladilar, balki Allohning rahmati va marhamatiga muyassar bo'ladilar. Chunki ular yolg'iz Allohga ixlos bilan ibodat qilgan, Uning birligini tan olgan va shirkdan yiroq bo'lgan bandalardir. Ushbu oyatda asosiy e'tibor Payg'ambarimiz Muhammad (s.a.v.)ning qavmi – Quraysh ahli va barcha musulmonlarga qaratilgan bo'lib, ular avvalgi ummatlarning qissalarini eshitib, ularning oqibatlarini ko'rib, saboq olishlari va ixlosiylar qatorida bo'lishlari lozimligi ta'kidlanmoqda.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'z bandalarini ixlosiylik darajasiga ko'tarishni xohlaydi va ularni gunohlardan saqlash uchun o'z rahmati bilan qo'llab-quvvatlaydi.
2. Ixlosiylik – najotning kalitidir. Kimki Allohga chin dildan iymon keltirsa va Uning amrlariga itoat qilsa, u har qanday azobdan omon bo'ladi.
3. Ushbu oyat musulmonlarga umid bag'ishlaydi: gunohkor bo'lsa ham, tavba qilib, ixlosiylar safiga qo'shilish imkoni borligini uqtiradi.
4. Tarixiy saboqlar – avvalgi ummatlarning qissalari biz uchun ibratdir; ularni eshitib, o'ylashimiz va o'z hayotimizni to'g'rilashimiz kerak.