Sad surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• Mundhir: ogohlantiruvchi, qo‘rqituvchi payg‘ambar.
• Sohir: sehrgar, afsungar.
• Kazzob: yolg‘onchi, haddan tashqari yolg‘on so‘zlovchi.

Tafsir:

Quraysh kofirlari Alloh taolo ularning ichidan, o‘zlaridan bo‘lgan bir insonni — Muhammad sollallohu alayhi vasallamni payg‘ambar qilib yuborganiga hayron bo‘ldilar va buni aql bovar qilmaydigan ish deb bildilar. Ular o‘zlariga o‘xshagan oddiy bir insonning Allohdan vahiy olib, ularni Allohning azobidan ogohlantirishini g‘alatilik deb hisobladilar. Payg‘ambar alayhissalom ularni yagona Allohga ibodat qilishga da’vat qilganlarida, ular buni yanada katta ajablanch bilan qarshi oldilar. Shunda kofirlar Muhammad sollallohu alayhi vasallamning haq ekanliklariga oydin dalillar kelganiga qaramay, uni yolg‘onga chiqarish uchun: "Bu sehrgardir, odamlarni sehrlab, aqllarini chalg‘itadi va Alloh haqida yolg‘on gapiradi", dedilar. Ular payg‘ambarning da’vatini rad etish uchun bunday bo‘htonlarni uyushtirdilar, chunki ularning takabburligi va dunyo manfaatlari haqni tan olishga to‘sqinlik qilardi.

Foydalar:

• Payg‘ambarlarning o‘z qavmidan bo‘lishi Allohning rahmatidir, chunki odamlar o‘zlaridan bo‘lgan kishidan ta’lim olishlari va unga ishonishlari osonroqdir.
• Kofirlarning payg‘ambarlarga nisbatan "sehrgar" yoki "yolg‘onchi" degan ayblovlari har zamonda takrorlanadigan odatiy hol bo‘lib, bu haq payg‘ambarlarning haqqoniyligini yanada oydinlashtiradi.
• Inson o‘zidan ustun ko‘rilgan narsaga emas, balki o‘ziga o‘xshagan inson orqali hidoyat kelishiga hayron bo‘lishi — takabburlik va nodonlik alomatidir. Mo‘min esa haqni qayerdan kelsa ham qabul qilishga shoshiladi.
• Bu oyat mo‘minlarga sabr va matonat o‘rgatadi: haq da’vat yo‘lida qanday bo‘hton va ayblovlar bo‘lmasin, haqiqat oxir-oqibat zafar topadi.