سوره ص — آیه 44

معانی کلمات:

• ضِغْثًا: دستهای از شاخههای نازک یا گیاهان خشک که در یک مشت جمع شده باشد.
• تَحْنَثْ: از «حنث» به معنای شکستن قسم و عمل نکردن به سوگند است.
• أَوَّابٌ: بسیار بازگردنده به سوی خدا، توبهکار و مطیع.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه حضرت ایوب علیهالسلام را از بیماری و رنجی طولانی شفا داد، به او فرمان داد که دستهای از شاخههای باریک و نازک بردارد و با آن همسرش را یکبار بزند تا سوگندی که در حالت خشم و ناراحتی یاد کرده بود، بدون آنکه به همسرش آسیبی واقعی برسد، ادا شود. زیرا ایوب در آن حال قسم خورده بود که اگر شفا یابد، همسرش را صد ضربه بزند، اما چون آن بانو در طول بیماری، فداکارانه از او پرستاری کرده بود و زنی صالح و وفادار بود، خداوند با این راهکار، هم قسمِ ایوب را محترم شمرد و هم رحمت خود را شامل حال آن زن کرد. پس ایوب با آن دسته از شاخهها که به تعداد صد عدد بود، یک ضربه زد و بدین ترتیب، هم به عهد خود وفا کرد و هم از گناه شکستن سوگند دور ماند.

سپس خداوند او را ستوده و میفرماید: ما ایوب را بسیار شکیبا یافتیم؛ او در برابر بلاها و سختیها صبری عظیم از خود نشان داد و هرگز از درگاه ما ناامید نشد. چه بنده نیکویی بود! همانا او بسیار به سوی پروردگارش بازمیگشت و در همه حال، چه در رفاه و چه در سختی، به یاد خدا و مطیع فرمان او بود.

فواید و درسهای آیه:

• صبر و استقامت در برابر سختیها، محبوبترین بندگان را نزد خداوند میسازد و خداوند هرگز پاداش صابران را ضایع نمیکند.
• خداوند برای بندگان مؤمن، همواره راهگشایی میکند و در تنگناها، راهحلهای آسان و لطیفی قرار میدهد که هم رضایت او را جلب کند و هم به صلاح بنده باشد.
• وفای به عهد و پرهیز از شکستن قسم، نشانه تقواست، اما خداوند با رحمت خود، راههایی برای جبران خطاهای ناخواسته میگشاید.
• کسی که در بلا و رنج، به خدا پناه ببرد و از او یاری بجوید، نه تنها ناامید نمیشود، بلکه خداوند او را به مقامی میرساند که مورد ستایش فرشتگان و بندگان خاص خود قرار میگیرد.
• بازگشت مداوم به سوی خدا (اوّاب بودن) از برترین صفات بندگان صالح است و محبت خداوند را جلب میکند.