Sad surasi — Oyat 44

Kalimalarning ma'nolari:

• ضِغْثًا: Bir hovuch shox-shabba, ya'ni bir dasta mayda novdalar.
• وَلَا تَحْنَثْ: Qasamingni buzma, ya'ni qasamni buzib gunohkor bo'lma.

Tafsir:

Alloh taolo Ayyub alayhissalomga shunday dedi: "Qo'ling bilan bir dasta (yuzta) shox-shabba olib, u bilan (xotiningni) bir marta urginki, qasamingni bajargan bo'lgin va qasamni buzishdan saqlan". Chunki Ayyub alayhissalom kasallik chog'ida xotiniga bir oz g'azablanib, agar Alloh unga shifo bersa, uni yuz darra bilan urishga qasam ichgan edi. Xotini esa solih ayol bo'lib, unga xizmat qilgan, shuning uchun Alloh taolo unga rahm qilib, yuzta shoxni bir dasta qilib, bitta zarba bilan urishga ruxsat berdi. Shu tariqa u ham qasamini buzmay, ham xotiniga ozor bermay qutuldi. Keyin Alloh taolo Ayyubni maqtab: "Biz uni sabrli topdik. U naqadar yaxshi bandadir! U (gunohlaridan tavba qilib) Robbisiga qaytuvchidir", dedi. Uning "menga shayton zarar yetkazdi" degan so'zi sabrsizlikdan emas, balki Allohga shikoyat va iltijo edi, bu esa uning sabri naqadar buyukligini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Bu oyat sabrning fazilatini va Alloh sabr qiluvchilarni qanday ulug'lashini ko'rsatadi. Ayyub alayhissalom og'ir sinovlarga sabr qilgani uchun Alloh uni "nima yaxshi banda" deb maqtab, barcha musulmonlarga ibrat qilib ko'rsatdi.
2. Islom dini qasamga vafo qilishni buyuradi, lekin shariatda yengilliklar ham bor. Bu oyatda Alloh taolo bandalariga rahm qilib, qasamning og'irligini yengillashtirish yo'lini o'rgatgan. Bu esa islomning osonligi va rahm-shafqatini namoyon etadi.
3. Oilaviy munosabatlarda sabr-toqat va yumshoqlik bo'lishi kerak. Ayyub alayhissalomning xotini unga xizmat qilgani uchun Alloh uni azobdan qutqardi. Bu oilada o'zaro mehr-muruvvat va yaxshi muomala qilishning ahamiyatini ko'rsatadi.
4. "Ayyub" (avvob) so'zi doim Allohga qaytuvchi, tavba qiluvchi ma'nosini bildiradi. Har bir mo'min banda gunohlaridan tavba qilib, doim Allohga iltijo qilishi kerak. Bu Allohning rahmati kengligiga dalolatdir.