Сад сүресі — Аят 44

1. Сөздердің мағынасы:

• ضِغْثًا (дығсан): Бір шоқ, яғни бір уысқа жиналған бұтақтар немесе шөптер. Бұл жерде жүз таяқшадан тұратын бір шоқты білдіреді.
• تَحْنَثْ (тахнас): Антыңды бұзу, сертіңнен таю. Яғни ант етіп қойған нәрсені орындамау.
• أَوَّابٌ (әууәб): Қайта-қайта қайтушы, яғни Аллаһқа үнемі бет бұрып, тәубе етіп, бойсұнуға қайта оралушы.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһтың пайғамбары Әйюбке (ғ.с.) қатысты бір хикаяны баяндайды. Әйюб ұзақ жылдар бойы ауыр сынаққа ұшырап, дертке шалдығып, байлығынан айырылды. Сол кезде жұбайы оған қамқорлық жасады. Бірақ бір кезде Әйюб оған ашуланып, «егер Аллаһ мені сауықтырса, саған жүз дүре соғамын» деп ант етті. Кейін Аллаһ оны сауықтырғанда, әйеліне жүз дүре соғу керек болды. Бірақ әйелі ізгі, мейірімді адам еді, әрі оған жүз рет соғу оған ауыр тиетін. Сондықтан Аллаһ Тағала Әйюбке жеңілдік жасап: «Қолыңа бір шоқ бұтақ ал да, сонымен ұр. Осылайша антыңды орында, бірақ антыңды бұзба» деді. Әйюб жүз таяқшаны бір шоққа байлап, әйеліне бір рет соқты. Осылайша ол антын орындады, әрі әйеліне жеңілдік болды. Бұл — Аллаһтың Әйюбке деген мейірімі мен даналығының көрінісі.

Содан кейін Аллаһ Тағала Әйюбті мадақтап: «Шынында, Біз оны сабырлы таптық. Ол — қандай жақсы құл! Шынында, ол әрдайым Аллаһқа қайта оралушы» деді. Яғни Әйюб барлық сынақтарға сабыр етті, шағымданбады, Аллаһқа деген сенімін сақтады, әрі үнемі тәубе етіп, бойсұнуға қайта оралды.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Сабырдың артықшылығы: Әйюб (ғ.с.) ауыр сынақтарға сабыр еткендіктен, Аллаһ оны мадақтады. Бұл — сабыр етушілерге үлгі.
• Аллаһтың жеңілдігі: Аллаһ құлдарына ауыртпалық түсіруді қаламайды. Антты орындау үшін де жеңіл жол көрсетті. Бұл — Исламның мейірімділігі.
• Тәубе мен қайту: «Әууәб» сөзі Аллаһқа үнемі қайта оралуды білдіреді. Адам қанша күнә жасаса да, тәубе етіп, Аллаһқа қайтуы керек.
• Отбасындағы мейірім: Әйюбтің әйеліне деген жеңілдігі — отбасында мейірім мен кешірімнің маңыздылығын көрсетеді.
• Аллаһтың әділдігі мен даналығы: Аллаһ әр нәрсені даналықпен шешеді. Антты орындау мен мейірімділікті қатар ұстау — Аллаһтың даналығының көрінісі.

Осы аят арқылы біз Аллаһтың мейірімді, дана, әділ екенін, сабыр етушілерді сүйетінін және тәубе етушілерді қабылдайтынын білеміз. Бұл — иманды нығайтып, Исламға деген сүйіспеншілікті арттыратын ұлы ғибрат.