Zumər surəsi — Ayə 21

Sözlərin izahı:

• يَنَابِيعَ — bulaqlar, yerin altından çıxan su mənbələri.
• يَهِيجُ — quruyub saralmağa başlayır, təravətini itirir.
• حُطَامًا — xırda-xırda qırıntıya, toz-torpağa çevrilmiş quru bitki qalığı.
• أُولِي الْأَلْبَابِ — sağlam düşüncəli, ağıl sahibləri.

Ayənin təfsiri:

Məgər görmürsənmi ki, Allah göydən yağış endirir və onu yerin altına — bulaqlara, quyulara və yeraltı axınlara yönəldir? Sonra bu su ilə rəngi-rəngi, növü-növü bitkilər yetişdirir. İnsan onların yaşıl, qırmızı və digər çalarlardakı gözəlliyinə tamaşa edir. Sonra isə həmin bitki yetişib kamilliyə çatdıqdan sonra qurumağa başlayır — sən onu əvvəlki təravətini itirmiş, saralmış halda görürsən. Daha sonra Allah onu quru, əzilmiş, xırdalanmış qalığa çevirir.

Bu ardıcıllıqda — yağışın endirilməsindən tutmuş bitkinin quruyub yox olmasına qədər — sağlam düşüncəli insanlar üçün böyük bir ibrət və öyüd-nəsihət vardır. Bu mənzərə dünya həyatının özüdür: bir gün cavanlıq, təravət və gözəllik gəlir, sonra isə qocalıq, solğunluq və son qalır. Kim ki ağlını işlədib bu dəyişimi dərk edir, o, dünyaya aldanmaz və əbədi həyat üçün hazırlıq görər.

Ey insan! Bir dəfə də bu yer üzünə bax: quraq torpağa yağış yağanda necə də canlanır, rəngarəng çiçəklər və məhsullar boy verir. Amma bir müddət sonra həmin gözəllik saralıb solur, küləyin önündə toz kimi sovrulur. Elə buna görə də qəlbini oyadan hər bir iz, hər bir fəslin dəyişməsi sənə xatırladır ki, bu dünya keçicidir, əsl həqiqət isə Allaha qayıdışdadır. Ağıl sahibləri bu xatırlatmadan dərs götürər, qəlblərini imanla, əməllərini isə yaxşılıqla bəzəyərlər.