سوره زمر — آیه 51

معانی کلمات:

• سَیِّئَاتُ: بدیها، جزای اعمال بد.
• مَا کَسَبُوا: آنچه به دست آوردند از گناهان و اعمال ناپسند.
• ظَلَمُوا: ستم کردند، به خود ستم روا داشتند (با شرک و معصیت).
• مُعْجِزِینَ: ناتوانکنندگان، کسانی که از چنگال خدا بگریزند یا او را ناتوان سازند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه سخن درباره اقوام پیشین که آیات الهی را تکذیب کردند، میفرماید: پس آنان را بدیهای آنچه کسب کرده بودند، فرا گرفت؛ یعنی کیفر و عاقبت شوم گناهانشان دامنگیرشان شد و در همین دنیا به خواری و عذاب گرفتار آمدند. حال آن کسانی که از قوم تو (ای پیامبر) و از میان مشرکان مکه به خود ستم روا داشتند و همان گفتار و رفتار گذشتگان را تکرار کردند، بهزودی همانند پیشینیان، کیفر اعمال بدشان به آنان خواهد رسید و عذاب الهی آنان را در بر خواهد گرفت. اینان هرگز نمیتوانند از عذاب خدا بگریزند و او را ناتوان سازند؛ چرا که خداوند بر همه چیز تواناست و هیچکس از قلمرو قدرت او بیرون نیست. همانگونه که گذشتگان نتوانستند بگریزند، اینان نیز نخواهند توانست و سرانجامشان جز هلاکت و نابودی نخواهد بود.

فواید و درسهای آیه:

• سنت الهی بر این استوار است که هر کس بذر گناه بکارد، دروازه بدی و کیفر آن را در همین دنیا یا آخرت بچیند؛ پس هیچکس نباید خود را از قانون الهی مستثنا بداند.
• ستم به نفس از طریق شرک و گناه، بزرگترین زیان است؛ زیرا انسان با این کار، سعادت ابدی خود را تباه میکند.
• هیچکس نمیتواند از دامان قدرت خدا بگریزد؛ پس عاقلانهترین راه، بازگشت بهسوی خدا و توبه از گناهان است.
• این آیه هشداری است برای همه نسلها که از سرنوشت تلخ پیشینیان عبرت بگیرند و راه آنان را تکرار نکنند.
• رحمت الهی وسیع است و درهای توبه تا آخرین لحظه باز است؛ اما کسی که بر ظلم و گناه اصرار ورزد، باید منتظر عاقبت ناگوار باشد.