سوره زمر — آیه 52

معانی کلمات:

• یَبْسُطُ: گشاده و فراخ میکند، وسعت میدهد.
• یَقْدِرُ: تنگ میگیرد، محدود میکند.

تفسیر آیه:

آیا این مشرکان نمیدانند که وسعت و تنگی روزی، نشانهی محبت یا خشم خداوند نیست؟ بلکه خداوند به حکمت بالغهی خود، روزی را برای هر کس که بخواهد فراخ میگرداند، خواه آن شخص صالح باشد خواه طالح، و برای هر کس که بخواهد تنگ میگیرد، خواه مؤمن باشد خواه کافر. این گسترش و تنگی رزق، وسیلهای برای آزمایش بندگان است؛ گاهی با فراوانی نعمت آزمایش میکند که آیا شکرگزارند یا ناسپاس، و گاهی با تنگدستی میآزماید که آیا صبر پیشه میکنند یا به قضای الهی اعتراض مینمایند. به راستی که در این فراخی و تنگی روزی، نشانههای روشنی بر تدبیر حکیمانهی خداوند برای قومی است که ایمان میآورند و به آیات الهی یقین دارند؛ زیرا تنها مؤمنان هستند که از این نشانهها پند میگیرند و به حکمت خداوند پی میبرند، اما کافران با وجود دیدن این نشانهها، از آنها غافلاند و عبرت نمیگیرند.

فواید و پیامهای آیه:

• نباید ثروت و فراوانی روزی را نشانهی قطعی خشنودی خداوند از بنده دانست، و نه تنگدستی را نشانهی خشم او؛ چرا که خداوند بر اساس حکمت و مصلحت، روزی را تقسیم میکند.
• وسعت و تنگی رزق، وسیلهای برای آزمودن بندگان است تا شکر و صبر آنان آشکار گردد.
• مؤمن باید به هر آنچه خداوند مقرر کرده راضی باشد و بداند که خیر او در آن است، چه روزی فراخ باشد چه تنگ.
• توجه به تدبیر الهی در تقسیم روزی، ایمان انسان را تقویت میکند و او را از حسادت و نگرانی نسبت به روزی دیگران بازمیدارد.
• تنها کسانی از آیات و نشانههای الهی بهره میبرند که اهل ایمان و یقین باشند؛ ایمان، کلید درک حکمتهای خداوند در آفرینش و تدبیر است.