Аз-Зумар сүрөсү — Аят 56

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• تَقُولَ نَفْسٌ – «бир жан айтат»: б.а. кыямат күнү ар бир адам өзүнүн иш-аракеттери үчүн өкүнүп, тилинен ушундай сөздөр чыгат.
• يَا حَسْرَتَا – «оо, өкүнүч!», «оо, арман!»: катуу өкүнүү жана арман кылуу маанисиндеги наалыш сөз.
• فَرَّطتُ – «мен кемчилик кылдым», «мен таштап койдум»: милдетти аткарбай, жоопкерчиликти сезбей калтырып коюу.
• فِي جَنبِ اللَّهِ – «Аллахтын тарабындагы», «Аллахка тиешелүү болгон нерселерде»: бул жерде Аллахтын укуктары, Ага болгон ибадат жана моюн сунуу маанисинде.
• السَّاخِرِينَ – «шылдыңдоочулар», «келеке кылгандар»: динди, ыймандуу адамдарды же Аллахтын буйруктарын шылдыңдагандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдарды Өзүнө тообо кылууга, Ага моюн сунууга жана буйруктарын аткарууга чакырат. Анткени кыямат күнү келет, ошол күнү ар бир жан өзүнүн жасаган иштерине өкүнүп: «Оо, арманым! Аллахтын алдындагы милдеттеримди аткарбай, Ага болгон ибадатымды кемчилик кылдым. Мен дүйнөдө Аллахтын динин, ыймандуу адамдарды жана Анын буйруктарын шылдыңдагандардан болчумун» – деп айтат. Бирок ошол кездеги өкүнүү эч пайда бербейт. Ошондуктан акылдуу адам дүйнөдө эле ойгонуп, тообо кылып, жакшы иштерди кылууга шашуусу керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллах Таала адамдарды эскертүү менен кайра-кайра тообо кылууга жана жакшылыкка чакырат. Бул – Аллахтын чексиз ырайымынын белгиси.
• Кыямат күнүндөгү өкүнүү пайда бербейт, ошондуктан азыр эле өзүбүздү оңдоп, ибадатыбызды толук аткарууга аракет кылышыбыз керек.
• Динди, ыймандуу адамдарды же Аллахтын буйруктарын шылдыңдоо – өтө оор күнөө. Мындан сактануу зарыл.
• Ар бир адам өз жаны үчүн жооп берет. Эч ким башканын ордуна өкүнбөйт, ар ким өзүнүн иш-аракетине жооп берет.
• Бул аят бизди Аллахтын укуктарын унутпай, Ага болгон милдеттерибизди так аткарууга үндөйт.
• Тообо эшиги өмүр бүтпөй туруп ачык. Ким тообо кылса, Аллах анын тообосун кабыл алат. Бул – ыймандуулар үчүн чоң үмүт жана кубаныч.