Zumar surasi — Oyat 56

Kalimalarning ma'nolari:

• Yā hasratā – “Ey hasrat!” yoki “Ey nadomat!” degan ma'noni bildiradi. Bu – afsus-nadomat va qattiq pushaymonlikni ifodalovchi nido.
• Farraṭtu – “Men kamlik qildim”, “men qo'yib yubordim”, “men zoye qildim” degan ma'noni anglatadi.
• Fī janbillāh – “Allohning tomonida”, ya'ni Alloh taoloning amri, toati va Uning roziligi yo'lida degan ma'noni bildiradi.
• As-sākhirīn – “Masxara qiluvchilar”, “istehzo qiluvchilar”, ya'ni Allohning dini, kitobi, rasuli va mo'minlarga ustidan kuluvchilar.

Tafsir:

Qiyomat kuni har bir nafs o'z qilmishlariga qarab, agar u dunyoda Allohning buyruqlariga amal qilishda sustlik qilgan, Uning toatidan yuz o'girgan va gunohlarga botgan bo'lsa, o'ta qattiq nadomat va pushaymonlikka tushadi. O'sha paytda u: “Ey hasrat! Ey nadomat! Men Allohning toati va Uning roziligi yo'lida qanchalik kamlik qildim, qanchalik zoye ketkazdim! Men dunyoda Allohning dinini, Uning kitobini, rasulini va mo'min bandalarini masxara qiluvchi, ular ustidan kuluvchi kimsalardan edim”, – deb yig'laydi va afsus-nadomat qiladi.

Bu holat – o'sha kuni har bir gunohkorning yuragini ezadigan, uni chuqur pushaymonlikka soladigan holatdir. Ammo bu pushaymonlik endi foyda bermaydi, chunki dunyo hayoti tugagan, tavba eshigi yopilgan. Shuning uchun Alloh taolo bandalariga dunyoda turib, tavba qilishni, Unga qaytishni va Uning amriga bo'ysunishni buyuradi.

Foydalar:

1. Tavbaning ahamiyati – Bu oyat bizga tavba qilishning naqadar muhimligini ko'rsatadi. Dunyoda tavba qilgan kishi Qiyomat kuni shunday nadomat va hasratdan forig' bo'ladi. Tavba – bu rahmat eshigi bo'lib, u har bir banda uchun ochiqdir.
2. Masxara qilishning og'ir oqibati – Allohning dini, kitobi, rasuli va mo'minlarga masxara qilish – eng og'ir gunohlardan biri ekani bu oyatda ochiq bayon qilingan. Mo'min kishi hech qachon diniy qadriyatlarni, Allohning amrlarini yoki mo'minlarni ustidan kulmasligi kerak.
3. Dunyo hayotining qadrini bilish – Bu oyat bizga dunyo hayotini g'animat bilishni, har bir daqiqani Allohning toatida o'tkazishni o'rgatadi. Chunki Qiyomat kuni pushaymonlik qilishdan oldin, bugun amal qilish vaqti ekanini eslatadi.
4. Allohning rahmati va kechirimi – Alloh taolo bandalarini tavba qilishga chaqirib, ularni azobdan ogohlantirmoqda. Bu – Uning bandalariga bo'lgan cheksiz rahmati va mehribonligining belgisidir. Alloh bandalarining halok bo'lishini istamaydi, balki ularning najot topishini xohlaydi.