Nisa surəsi — Ayə 146

Ayədəki bəzi kəlmələrin mənaları:

• "Tabu" – tövbə edib günahlardan, xüsusilə nifaqdan (ikiüzlülükdən) qayıtmaq.
• "Əsləhu" – əməllərini, iç dünyalarını və xarici davranışlarını islah edib düzəltmək.
• "İ'təsamu billah" – Allaha möhkəm bağlanmaq, Ona etibar edib ipindən yapışmaq.
• "Əxləsu dinəhüm lillah" – dinlərini, ibadətlərini və bütün əməllərini yalnız Allah üçün xalis etmək, riyadan (göstərişçilikdən) uzaq olmaq.

Təfsir:

Bu mübarək ayə, əvvəlki ayələrdə bəhs edilən münafiqlərdən (ikiüzlülərdən) bəhs edir. Lakin Allah-Təala Öz sonsuz mərhəməti ilə onlara tövbə qapısını açıq qoyur və buyurur: "Lakin tövbə edənlər, (əməllərini) islah edənlər, Allaha möhkəm bağlananlar və dinlərini yalnız Allaha xalis edənlər istisnadır."

Bu ayədə Allah-Təala dörd vacib şərti qeyd edir ki, bu şərtləri yerinə yetirən münafiqlər belə bağışlanacaq və möminlərlə bir yerdə olacaqlar:

1. Tövbə etmək – keçmişdəki ikiüzlülükdən, pis əməllərdən və günahlardan səmimi-qəlbdən peşman olub Allaha qayıtmaq.
2. Əməlləri islah etmək – yalnız tövbə ilə kifayətlənməyib, keçmişdəki xətaları düzəltmək, yaxşı əməllərlə pis əməlləri əvəz etmək.
3. Allaha möhkəm bağlanmaq – bütün işlərdə Allaha təvəkkül etmək, Onun hökmlərinə sarılmaq və Onun ipindən yapışmaq.
4. Dini yalnız Allaha xalis etmək – ibadətləri, əməlləri heç bir riya və şöhrət üçün deyil, yalnız Allahın rizası üçün etmək.

Bu şərtləri yerinə yetirənlər haqqında Allah buyurur: "Məhz onlar möminlərlə birlikdə olacaqlar." Yəni onlar dünyada möminlərlə bir yerdə yaşayacaq, axirətdə də onlarla birlikdə Cənnətə daxil olacaqlar. Bu, Allahın onlara verdiyi böyük bir lütfdür.

Ayənin sonunda Allah-Təala bütün möminlərə böyük bir müjdə verir: "Allah möminlərə böyük bir mükafat verəcəkdir." Bu mükafat Cənnətdir – gözlər görməmiş, qulaqlar eşitməmiş və heç bir bəşər ağlına gəlməyən nemətlərlə dolu olan əbədi səadət yurdu.

Bu ayədən bizə böyük bir dərs var: Allahın mərhəməti sonsuzdur və tövbə qapısı həmişə açıqdır. İnsan nə qədər günah işləsə də, nə qədər uzaqlaşsa da, səmimi tövbə etdiyi təqdirdə Allah onu bağışlayar və onu öz saleh bəndələri ilə birlikdə Cənnətinə daxil edər. Ey Allahın bəndələri! Tövbə qapısını heç vaxt üzünüzə bağlı sanmayın. Nə qədər gec olsa da, Allaha qayıdın, əməllərinizi islah edin və dininizi yalnız Ona xalis edin. Çünki Allahın mükafatı həqiqətən böyükdür və Onun rəhməti hər şeyi əhatə etmişdir.