સૂરા અન-નિસા — આયત 146

શબ્દોની સમજૂતી:

• تَابُوا: તેઓએ તૌબા કરી, એટલે પાપ અને ખોટા માર્ગથી પાછા ફરીને અલ્લાહ તરફ રુજૂ થયા.
• أَصْلَحُوا: તેઓએ સુધારો કર્યો, એટલે જે બગાડ કર્યું હતું તેને સુધારી લીધું — અંદરથી અને બહારથી.
• اعْتَصَمُوا بِاللَّهِ: તેઓએ અલ્લાહને મજબૂત રીતે પકડી લીધો, એટલે તેના પર ભરોસો રાખ્યો અને તેના દીનને મજબૂતીથી વળગી રહ્યા.
• أَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ: તેઓએ પોતાના દીનને ફક્ત અલ્લાહ માટે ખાલિસ કરી લીધો, એટલે દેખાવ અને દંભ છોડીને સાચા દિલથી ફક્ત અલ્લાહની ઇબાદત કરી.
• مَعَ الْمُؤْمِنِينَ: મોમિનોની સાથે — દુનિયામાં પણ અને આખિરતમાં પણ.
• أَجْرًا عَظِيمًا: ખૂબ મોટું અજર (બદલો) — એટલે જન્નત.

આયતની તફસીર:

આ આયત પહેલાં મુનાફિકો (દંભી લોકો) વિશે વાત થઈ હતી કે તેઓ કઈ રીતે દેખાવમાં મુસલમાન અને અંદરથી કાફિર હતા, અને તેમના માટે કડક ચેતવણી આવી હતી. હવે આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા એક રાહત અને આશાનો દરવાજો ખોલે છે — કે જે લોકો નિફાક (દંભ)માં પડી ગયા હતા, પણ પછી સાચા દિલથી અલ્લાહ તરફ પાછા ફરે, તો તેમને પણ માફી મળી શકે છે.

એટલે અલ્લાહ ફરમાવે છે: સિવાય તે લોકો કે જેઓએ તૌબા કરી લીધી — એટલે નિફાક છોડીને સાચા ઈમાન તરફ પાછા આવ્યા — અને પોતાના અંદરના અને બહારના હાલ સુધારી લીધા, અને અલ્લાહને મજબૂતીથી પકડી લીધો, એટલે તેના પર પૂરો ભરોસો રાખ્યો અને તેના દીનને મજબૂતાઈથી વળગી રહ્યા, અને પોતાની ઇબાદત અને દીનને ફક્ત અલ્લાહ માટે ખાલિસ કરી લીધો — કોઈ દેખાવ, કોઈ દંભ, કોઈ લોકોને દેખાડવાની નીયત વગર.

તો આવા લોકો — જેમાં આ ચાર ગુણો જમા થઈ ગયા: (૧) તૌબા, (૨) સુધારો, (૩) અલ્લાહને મજબૂત પકડવો, (૪) દીનને ખાલિસ કરવો — તે લોકો મોમિનોની સાથે ગણાશે, દુનિયામાં પણ અને આખિરતમાં પણ. એટલે તેમને પણ તે જ દરજ્જો અને તે જ ઇનામ મળશે જે સાચા મોમિનોને મળે છે.

અને પછી અલ્લાહ વચન આપે છે: અલ્લાહ મોમિનોને ખૂબ મોટું અજર (બદલો) આપશે — એટલે જન્નત, જ્યાં કોઈ આંખે જોયું નથી, કાને સાંભળ્યું નથી, અને મનમાં કોઈ વિચાર્યું નથી.

આ આયતમાંથી મળતી ફાયદા અને શીખ:

1. તૌબાનો દરવાજો હંમેશા ખુલ્લો છે: ભલે કોઈ વ્યક્તિ નિફાક જેવા મોટા ગુનાહમાં પડી ગયો હોય, જો તે સાચા દિલથ