نساء سۈرىسى — ئايەت 2

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «يَتَامَىٰ»: يېتىملەر، يەنى ئاتىسى ئۆلۈپ قالغان بالىلار.
• «تَتَبَدَّلُوا»: ئالماشتۇرۇش، بىر نەرسىنى بىر نەرسىگە تېگىشىش.
• «الْخَبِيثَ»: يامان، ناپاك، ھارام بولغان نەرسە.
• «الطَّيِّبَ»: ياخشى، پاك، ھالال بولغان نەرسە.
• «حُوبًا»: گۇناھ، جىنايەت، ئېغىر خاتالىق.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۆمىنلەر! ئاتىسى ئۆلۈپ قالغان يېتىم بالىلارنىڭ مال-مۈلۈكلىرىنى ئۇلارغا تولۇق قايتۇرۇڭلار. ئۇلار چوڭ بولۇپ، ئەقلى يېتىدىغان ھالغا كەلگەندە، ئۇلارنىڭ ماللىرىنى ئۆزلىرىگە تاپشۇرۇڭلار. ئۇلارنىڭ ياخشى، قىممەتلىك ماللىرىنى ئېلىپ، ئورنىغا ئۆزۈڭلارنىڭ يامان، ئەرزىمەس ماللىرىنى بېرىپ ئالماشتۇرماڭلار. يەنى ھارام يول بىلەن ئۇلارنىڭ پاك ماللىرىنى ئۆزۈڭلارنىڭ ھالال ماللىرىغا ئالماشتۇرۇۋالماڭلار. شۇنداقلا يېتىملەرنىڭ ماللىرىنى ئۆز ماللىرىڭلارغا قوشۇۋېلىپ يېمەڭلار. شۈبھىسىزكى، بۇنداق قىلىش ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئىنتايىن ئېغىر گۇناھتۇر. بۇ ئايەت بىر غەتەفان قەبىلىسىدىكى كىشى توغرىسىدا نازىل بولغان: ئۇنىڭ قېرىندىشىنىڭ يېتىم بالىسىغا تەۋە كۆپ مىقداردا مېلى بار ئىدى. بالا چوڭ بولغاندا مېلىنى تەلەپ قىلغان، ئەمما تاغىسى بەرمەي توسقان. ئايەت نازىل بولغاندىن كېيىن، تاغىسى بالىغا مېلىنى قايتۇرۇپ بەرگەن.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئىسلام دىنى يېتىملەرنىڭ ھوقۇقىنى قوغداشقا ئىنتايىن ئەھمىيەت بېرىدۇ، بۇ ئىنسانپەرۋەرلىك ۋە ئادالەتنىڭ ئۈلگىسىدۇر.
• ئاللاھ تائالا يېتىملەرنىڭ ماللىرىنى ئۇلارغا تولۇق قايتۇرۇشنى بۇيرۇيدۇ، بۇ ئارقىلىق جەمئىيەتتە ئىشەنچ ۋە ئىناقلىقنى تىكلىگىلى بولىدۇ.
• ھارام مال يېيىش ئېغىر گۇناھتۇر، بۇ ئايەت بىزنى ھالال ۋە پاك يولدا يۈرۈشكە چاقىرىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئاجىزلارنى، بولۇپمۇ يېتىملەرنى قوغداشنى تەكىتلەيدۇ، بۇ ئارقىلىق ئىجتىمائىي ئادالەت ۋە مېھرىبانلىق تىكلىنىدۇ.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، باشقىلارنىڭ ھوقۇقىغا دەخلى قىلىش ئاللاھنىڭ غەزىپىگە ئۇچرايدۇ، شۇڭا ھەر قانداق ئىشتا ئادالەتلىك ۋە ئەمىن بولۇشىمىز كېرەك.
• ئىسلام دىنىنىڭ ئەھكاملىرى ئىنسانلارنىڭ مەنپەئەتىنى قوغداش ۋە جەمئىيەتنىڭ تىنچلىقىنى ساقلاش ئۈچۈندۇر، بۇ ئايەت بىزنى ئىسلامغا ۋە قۇرئانغا تېخىمۇ قىزىقتۇرىدۇ.