سوره نساء — آيت 2

1) ڪلمات جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• وَآتُوا: ۽ ڏيو، ادا ڪريو.
• الْيَتَامَىٰ: يتيم، اهي ٻار جن جا پيءُ وفات ڪري ويا هجن ۽ اڃا بالغ نه ٿيا هجن.
• أَمْوَالَهُمْ: سندن مال، يعني يتيمن جو پنهنجو مال.
• لَا تَتَبَدَّلُوا: مٽاسٽا نه ڪريو، تبديلي نه ڪريو.
• الْخَبِيثَ: خراب، ناپاڪ، حرام شيءِ.
• بِالطَّيِّبِ: سٺي، پاڪ، حلال شيءِ سان.
• لَا تَأْكُلُوا: نه کائو، نه کڻو.
• إِلَىٰ أَمْوَالِكُمْ: پنهنجن مالُن سان گڏ ملايو.
• حُوبًا: وڏو گناه، سخت اِثم.
• كَبِيرًا: وڏو، عظيم.

2) آيت جي تفسير:

اي مسلمانؤ! يتيمن جا مال سندن حوالي ڪريو، يعني اهي ٻار جن جا پيءُ وفات ڪري ويا آهن ۽ اڃا بالغ نه ٿيا آهن، جڏهن اهي بالغ ٿين ۽ پنهنجو مال سنڀالڻ جي قابليت رکن، تڏهن سندن مال کين مڪمل طور تي واپس ڏيو. ۽ اهو نه ڪريو ته يتيم جي مال ۾ موجود سٺي ۽ قيمتي شيءِ کسي پنهنجي خراب ۽ گهٽ قيمت واري شيءِ ان جي جاءِ تي رکي ڇڏيو. اهڙي مٽاسٽا حرام آهي، ڇو ته يتيم جو مال کائڻ ۽ ان ۾ خيانت ڪرڻ سخت گناه آهي. انهيءَ طرح يتيمن جي مال کي پنهنجي مال ۾ ملايو نه ڪريو ته جيئن اهو پنهنجو ٿي وڃي ۽ ان کي کائي ڇڏيو. يقيناً يتيمن جو مال ناحق کائڻ الله وٽ وڏو گناه آهي، جنهن جي سزا ڏکوئيندڙ آهي. اهو ڪم اهڙو خطرناڪ آهي جو ان کان پرهيز لازمي آهي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• يتيمن جي مال جي حفاظت ۽ سندن حق ادا ڪرڻ اسلام جي اهم تعليم آهي، جنهن سان معاشري ۾ انصاف ۽ رحمت قائم ٿئي ٿي.
• يتيمن تي ظلم ڪرڻ ۽ سندن مال ۾ خيانت ڪرڻ کان الله تعاليٰ سخت منع فرمائي آهي، جيڪا شيءِ اسان کي الله جي ناراضگي کان بچڻ ۽ سندس رضا حاصل ڪرڻ جو موقعو ڏئي ٿي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته امانت ۾ خيانت نه ڪجي ۽ ٻين جا حق پوريءَ طرح ادا ڪجن، جنهن سان اسان جي ايمان ۽ تقويٰ ۾ اضافو ٿئي ٿو.
• يتيمن سان نيڪي ۽ احسان ڪرڻ جي ترغيب ڏني وئي آهي، جيڪا عمل اسان کي جنت ۾ نبي ڪريم ﷺ جي ويجهو ڪري ٿي.
• قرآن مجيد جي اهڙين آيتن تي عمل ڪرڻ سان اسان جي دلين ۾ الله جو خوف ۽ بندن سان محبت پيدا ٿئي ٿي، جيڪا اسلام جي خوبصورتي آهي.