સૂરા અન-નિસા — આયત 2

શબ્દોની સમજૂતી:

• الْيَتَامَىٰ: એવા બાળકો કે જેમના પિતા મૃત્યુ પામ્યા હોય અને તેઓ હજુ પુખ્ત વયના ન થયા હોય.
• تَتَبَدَّلُوا: તમે બદલી કરો, અદલાબદલી કરો.
• الْخَبِيثَ: ખરાબ, હરામ, નિકૃષ્ટ વસ્તુ.
• الطَّيِّبَ: સારું, હલાલ, ઉત્તમ વસ્તુ.
• حُوبًا: ભારે પાપ, મોટો ગુનો.

આયતની તફસીર:

હે લોકો! જે બાળકોના પિતા મૃત્યુ પામ્યા છે અને તેઓ હજુ પુખ્ત નથી થયા, તેમના વાલી બનેલા લોકો! જ્યારે એ યતીમો પુખ્ત વયના થઈ જાય અને તેમની સંપત્તિની સંભાળ રાખવાની શક્તિ ધરાવતા હોય, તો તેમની સંપત્તિ તેમને પૂરી રીતે પરત આપી દો. એ યતીમોની સંપત્તિમાંથી સારી અને કીમતી વસ્તુ લઈ લેવી અને તેના બદલે તમારી પાસેની ખરાબ અને નિકૃષ્ટ વસ્તુ મૂકી દેવી — આ હરામને હલાલ સાથે બદલવા જેવું છે, એવી અદલાબદલી કદાપિ ન કરો. અને યતીમોની સંપત્તિને તમારી સંપત્તિમાં ભેળવીને ખાઈ ન જાઓ, કારણ કે યતીમોની સંપત્તિ ખાવી એ અલ્લાહ પાસે ખૂબ જ ભારે પાપ છે.

આ આયત એક ઘટનાના સંદર્ભમાં ઉતરી હતી: ગતફાન કબીલાના એક વ્યક્તિ પાસે તેના ભત્રીજાની (ભાઈના પુત્રની) ઘણી સંપત્તિ હતી, જે યતીમ હતો. જ્યારે એ ભત્રીજો પુખ્ત થયો અને પોતાની સંપત્તિ માંગી, ત્યારે તેના કાકાએ આપવાનો ઇનકાર કર્યો. ત્યારે આ આયત ઉતરી, જેમાં અલ્લાહે આદેશ આપ્યો કે યતીમોની સંપત્તિ તેમને પરત આપો. જ્યારે એ કાકાએ આ આયત સાંભળી, ત્યારે તેણે તરત જ તેની સંપત્તિ પરત કરી દીધી.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. યતીમોના હકની રક્ષા: ઇસ્લામ યતીમોના અધિકારોની ખૂબ જ કાળજી રાખે છે. તેમની સંપત્તિ તેમની પોતાની છે, અને વાલીએ તે પૂરી રીતે તેમને પરત આપવી જોઈએ.
2. પ્રામાણિકતાનો પાઠ: બીજાની સંપત્તિમાં ભેળસેળ કરવી, સારી વસ્તુ લઈ ખરાબ વસ્તુ મૂકવી — આ બધું હરામ છે. ઇસ્લામ પ્રામાણિકતા અને વિશ્વાસુતાનો ઉપદેશ આપે છે.
3. અલ્લાહનો ડર: યતીમોની સંપત્તિ ખાવી એ અલ્લાહ પાસે મોટું પાપ છે. આ આયત આપણને અલ્લાહના ડર અને જવાબદારીની ભાવના શીખવે છે.
4. ઇસ્લામની સુંદરતા: ઇસ્લામ એવો ધર્મ છે જે નબળા, અનાથ અને યતીમોના હકોની રક્ષા કરે છે. આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામમાં ન્યાય, દયા અને પ્રામાણિકતાનું ખૂબ મહત્વ છે.
5. તૌબાનો દરવાજો: જે વ્યક્તિએ ભૂલ કરી હોય, તે પોતાની ભૂલ સુધારી શકે છે. જેમ એ કાકાએ આ