સૂરા અન-નિસા — આયત 9

શબ્દોની સમજૂતી:

• وَلْيَخْشَ: અને ડરે, ભય રાખે.
• ذُرِّيَّةً: સંતાન, ઔલાદ.
• ضِعَافًا: નબળા, નાના, અસહાય.
• فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ: તો તેઓ અલ્લાહથી ડરે, તકવા અપનાવે.
• قَوْلًا سَدِيدًا: સાચી, ન્યાયપૂર્ણ અને યોગ્ય વાત.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં લોકોને એ વાતની તાલીમ આપે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ મરણપથારીએ હોય અને તેની પાસે નાના-નાના નબળા બાળકો હોય, તો તેને એ બાળકોના ભવિષ્યની ચિંતા થાય છે કે અમારા મર્યા પછી આ નાના બાળકોનું શું થશે, તેમને કોઈ તકલીફ તો નહીં પડે ને? એ જ રીતે જે લોકો કોઈ મરણપથારીએ પડેલી વ્યક્તિ પાસે હાજર હોય અથવા જે લોકો યતીમોના સંભાળ રાખનારા હોય, તેમણે પણ પોતાના દિલમાં એ ભાવના રાખવી જોઈએ કે જેમ આપણે પોતાના બાળકો માટે ચિંતા કરીએ છીએ, તેમ આ યતીમો અને નબળા લોકો માટે પણ ચિંતા કરવી જોઈએ. તેઓએ અલ્લાહથી ડરીને યતીમોના માલ-મિલકતની ખૂબ સંભાળ રાખવી જોઈએ, તેમની સાથે ન્યાય કરવો જોઈએ, તેમને કોઈ તકલીફ કે જુલમ ન કરવો જોઈએ. જ્યારે વસિયત (વસીયતનામું) લખાવવામાં આવે ત્યારે પણ ન્યાયપૂર્ણ અને યોગ્ય વાત કહેવી જોઈએ, એવી સલાહ આપવી જોઈએ જેમાં કોઈના હકનો ઈન્કાર ન થાય. મરનાર વ્યક્તિને એવી સલાહ આપવી જોઈએ કે તે પોતાના વારસદારોના હકને નુકસાન ન પહોંચાડે અને એક તૃતીયાંશ (એક તિહાઈ) થી વધુ વસિયત ન કરે, જેથી તેના બાળકો મુશ્કેલીમાં ન આવી જાય. આ આયતનો સાર એ છે કે જે રીતે તમે ઈચ્છો છો કે તમારા મર્યા પછી તમારા બાળકો સાથે લોકો હસ્તક્ષેપ કરે અને સારી રીતે વર્તે, તે જ રીતે તમારે પણ બીજાના બાળકો અને યતીમો સાથે સારી રીતે વર્તવું જોઈએ.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. આ આયત આપણને શીખવે છે કે આપણે બીજાના બાળકો અને યતીમો સાથે એ જ પ્રકારનું વર્તન કરવું જોઈએ જે પ્રકારનું વર્તન આપણે પોતાના બાળકો માટે ઈચ્છીએ છીએ. આ એક સુંદર સિદ્ધાંત છે જે સમાજમાં પ્રેમ, દયા અને ન્યાયને વધારે છે.
2. યતીમો અને નબળા લોકોના હકની સંભાળ રાખવી એ ઈસ્લામની એક મહત્વપૂર્ણ તાલીમ છે. જે વ્યક્તિ યતીમો પર દયા કરે છે, અલ્લાહ તેને ખૂબ પ્રેમ કરે છે અને તેના માટે ખૂબ મોટો અજર (ઈનામ) રાખે છે.
3. વસિયત કરતી વખતે ન્યાય અને ઈન્સાફનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ, જેથી વારસદારોને કોઈ નુકસાન ન થાય. આ આયત આપણને શીખવે છે કે આપણે આપણા નિર્ણયોમાં સાચા અને ન્યાયપૂર્ણ ર