Сураи Гафир — Оят 56

1. Маънои калимаҳои мушкили оят:

— «Юҷодилун»: баҳсу ҷанҷол мекунанд, барои ботил кардани ҳақҷӯӣ мунозира мекунанд.

— «Сулатон»: ҳуҷҷат, далел, бурҳон.

— «Кибр»: такаббур, худписандӣ, бартарӣ ҷустан аз ҳақ.

— «Мо ҳум биболиғиҳи»: онҳо ба он такаббур ва бартарие, ки мехоҳанд, намерасанд.

— «Фастаъиз»: паноҳ бар, паноҳи худро ба Аллоҳ таъоло бигир.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи таъоло дар ин оят хабар медиҳад, ки онҳое, ки дар бораи оятҳои Аллоҳ баҳсу ҷанҷол мекунанд ва мехоҳанд онҳоро ботил созанд, ҳеҷ далелу ҳуҷҷате аз ҷониби Аллоҳ надоранд. Онҳо ин корро на аз рӯи ҳақ, балки аз рӯи такаббур ва худписандӣ анҷом медиҳанд. Дар дилҳои онҳо ҷуз такаббур чизе нест — онҳо мехоҳанд бар ҳақ бартарӣ ҷӯянд ва худро аз паёмбар (с) болотар донанд, аммо ҳаргиз ба ин мақсади худ намерасанд ва хоҳиши онҳо амалӣ намешавад. Барои ҳамин, эй Паёмбар, аз шари онҳо ба Аллоҳ паноҳ бар, зеро Ӯст Шунавои суханони онҳо ва Бинои аъмоли онҳо, ва ҳеҷ чиз аз гуфтору рафтори онҳо аз Ӯ пинҳон намемонад ва ба зудӣ онҳоро ҷазо хоҳад дод.

1. Фаъидаҳо ва дарсҳо аз ин оят:

— Ҳақ ҳамеша бо далел ва ҳуҷҷат асос меёбад, на бо ҷанҷол ва такаббур. Ҳар касе баҳс мекунад, бояд далели равшан дошта бошад.

— Такаббур ва худписандӣ сабаби асосии рад кардани ҳақ аст. Ин сифат одамро аз роҳи рост дур мекунад.

— Ҳеҷ гоҳ такаббур ва бартарӣ ҷустан аз ҳақ ба мақсад намерасонад; Аллоҳ такаббуронро хор мекунад.

— Паноҳ бурдан ба Аллоҳ ва таваккул ба Ӯ воситаи муҳофизат аз шари душманон ва мутакаббирон аст.

— Аллоҳ Шунаво ва Биност: ҳамаи суханон ва аъмоли бандагонро медонад ва аз Ӯ ҳеҷ чиз пинҳон нест. Ин боиси тасаллӣ барои муъминон ва ҳушдор барои мутакаббирон аст.

— Ин оят моро ба фурӯтанӣ, қабули ҳақ ва дурӣ аз ҷанҷоли беҳуда даъват мекунад, ки ин роҳи наҷот ва саодат аст.