Гафир сүресі — Аят 56

1. Сөздердің мағынасы:

• يُجَادِلُونَ — таласады, дауласады, қарсы шығады.
• آيَاتِ اللَّهِ — Аллаһтың аяттары, яғни Оның белгілері мен уахилары.
• سُلْطَانٍ — дәлел, айғақ, анық баян.
• كِبْرٌ — тәкаппарлық, өзін жоғары санау.
• مَّا هُم بِبَالِغِيهِ — олар оған жете алмайды, қол жеткізе алмайды.
• فَاسْتَعِذْ — панала, сыйын, қорғауын сұра.

1. Аяттың тәпсірі:

Шынында да, Аллаһтың аяттары жайында өздеріне келген ешбір дәлелсіз-ақ таласып, дауласатындар — олардың көкіректерінде тек тәкаппарлық бар. Олар бұл тәкаппарлықтарының мақсатына жете алмайды. Сондықтан, уа, Пайғамбар, сен Аллаһқа сыйынып, Оған жүгініп, панала. Күдіксіз, Ол — әр нәрсені еститін, әр нәрсені көретін.

Бұл аятта Аллаһ Тағала өзінің аяттарын жоққа шығаруға, оларды бұзуға тырысып, ешбір дәлелсіз-ақ таласатын адамдардың жайын баяндайды. Оларды бұған итермелейтін нәрсе — тек қана құлшыныс, яғни өздерін ақиқаттан жоғары санау, хақты мойындамау. Бірақ олар бұл тәкаппарлықтарымен ақиқатқа үстемдік ете алмайды, мақсаттарына жете алмайды. Аллаһ оларды қор етеді. Сондықтан Пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Аллаһқа сыйынуға, Одан пана іздеуге бұйырылады. Өйткені Аллаһ — адамдардың сөздерін еститін, істерін көретін, ешнәрсе Одан жасырын қалмайды. Ол оларға істеген істеріне қарай жазасын береді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың аяттары жайында дәлелсіз таласу — тәкаппарлықтан туындайтын жаман қасиет. Мұсылман адам ақиқатты мойындауға, оған бойсұнуға тиіс.
• Тәкаппарлық адамды ақиқаттан алыстатып, құрдымға жетелейді. Кімде-кім өзін ақиқаттан жоғары санаса, ол ешқашан мақсатына жете алмайды.
• Қиындық пен қарсылық кезінде Аллаһқа сыйыну, Одан пана іздеу — мұсылманның басты қорғаны. Аллаһ — әр нәрсені еститін, көретін, әділ үкім ететін Жаратқан.
• Бұл аят мұсылманды сабырлыққа, Аллаһқа тәуекел етуге, Оның әділдігіне сенуге шақырады. Аллаһ қарсылық танытқандардың ісін көріп, естиді және оларға лайықты жазасын береді.
• Ақиқатқа қарсы шыққандардың әрекеті уақытша, ал Аллаһтың діні мәңгілік. Сондықтан мұсылман Аллаһтың жарлығына беріліп, Оның жолында тұрақты болуы керек.