Fussilət surəsi — Ayə 12

Sözlərin izahı:

• فَقَضَاهُنَّ — onları tamamladı, sona çatdırdı; yəni yeddi göyü yaradıb kamilləşdirdi.
• أَوْحَىٰ — vəhy etdi, bildirdi; burada Allahın hər göyə öz əmrlərini və qaydalarını bildirməsi mənasındadır.
• أَمْرَهَا — o göyə aid olan işləri, əmrləri və qaydaları.
• مَصَابِيحَ — çıraqlar, işıqlandıranlar; burada ulduzlar nəzərdə tutulur.
• حِفْظًا — qoruma, mühafizə məqsədilə.
• تَقْدِيرُ — təqdiri, ölçüb-biçməsi, nizamla yaratması.
• الْعَزِيزِ — qüdrətli, heç kəsin güc çatdıra bilmədiyi.
• الْعَلِيمِ — hər şeyi bilən.

Ayənin təfsiri:

Allah-təala yeddi göyü iki gündə yaradıb kamilləşdirdi. Beləliklə, göylərin və yerin yaradılması altı gündə tamamlandı. Halbuki Allahın gücü hər şeyə çatır — istəsəydi, hamısını bir anda yarada bilərdi. Lakin bu altı günlük mərhələli yaradılışda insanlar üçün dərslər, hikmətlər vardır: tələm-tələsik deyil, tədricən, nizamla və mərhələ-mərhələ iş görməyin əhəmiyyəti.

Sonra Allah hər göyə öz əmrlərini, orada yerinə yetiriləcək işləri və qaydaları vəhy etdi. Hər göyün öz vəzifəsi, öz nizamı vardır. Bu, Allahın sonsuz hikmətinin və qüdrətinin göstəricisidir.

Daha sonra Allah buyurur ki, ən yaxın göyü — dünyaya ən yaxın olan səmanı — ulduzlarla bəzədi. Bu ulduzlar həm göyün gözəlliyidir, həm də insanlar üçün yol göstərən işıqlardır. Eyni zamanda bu ulduzlar səmanı qoruyur: şeytanların göyə qalxıb mələklərin söhbətlərini oğurlamasına mane olurlar. Allahın yaratdığı bu ulduzlar sanki göyün keşikçiləridir.

Bütün bunlar — göylərin və yerin yaradılması, hər göyə öz əmrinin verilməsi, səmanın ulduzlarla bəzədilməsi və qorunması — hamısı Allahın təqdiridir. O, qüdrətlidir, heç kəs Onun gücünü məğlub edə bilməz. O, hər şeyi bilir, heç bir şey Onun elmindən kənarda qalmaz.

Ey insan! Bir düşün: bu geniş səma, parlayan ulduzlar, nizamla hərəkət edən göylər — hamısı tək bir Allahın əmri ilə yaranmışdır. O Allah ki, hər şeyi görür, hər şeyi bilir və hər şeyə qadirdir. Bu ayə bizə xatırladır ki, kainatın bu heyrətamiz nizamı təsadüfən yaranmayıb — hər şeyin arxasında Uca Allahın hikməti, elmi və qüdrəti dayanır. Gəlin bu ayəni oxuyarkən qəlbimizi Allahın böyüklüyünə açıq edək, Onun yaratdıqları üzərində düşünək və şükr edək. Çünki bu kainatı yaradan Allah, bizim duamıza cavab verən, bizi eşidən və görən Rəbbimizdir.