Fussilət surəsi — Ayə 11

Sözlərin izahı:

• اسْتَوَىٰ: Burada "yönəldi, üz tutdu, qəsdinə gəldi" mənasındadır. Allahın Öz yaratdığına tərəf yönəlməsini bildirir.
• دُخَانٌ: "Tüstü" deməkdir. O zaman göy hələ tüstü halında idi.
• ائْتِيَا: "Gəlin, boyun əyin" mənasında əmrdir. Yəni "istər-istəməz tabe olun".
• طَوْعًا: "Könüllü, istəyərək" deməkdir.
• كَرْهًا: "İstəməyərək, məcburi şəkildə" deməkdir.
• طَائِعِينَ: "İtaət edənlər, boyun əyənlər" deməkdir.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə Öz qüdrətinin və yaratma iradəsinin böyüklüyünü bizə göstərir. O, göyü və yeri yaratmağa qəsd etdiyi zaman göy hələ tüstü halında idi — nə ulduzlar, nə günəş, nə də ay vardı. Hər şey qaranlıq bir duman içində idi. Sonra Allah göyə və yerə xitab edərək buyurdu: "İstər könüllü, istər məcburi — hər halda Mənim əmrimə tabe olun!" Onlar isə dərhal cavab verdilər: "Biz itaət edərək gəldik, Sənin iradəndən başqa heç bir iradəmiz yoxdur."

Bu ayə bizə çox dərin bir həqiqəti öyrədir: bütün kainat — göylər, yer, dağlar, dənizlər, ulduzlar — hamısı Allahın əmrinə boyun əyir. Onların heç biri Allahın iradəsinə qarşı çıxa bilməz. Göy və yer sanki dil açıb danışır, Allahın əmrinə təslim olduqlarını bildirirlər. Bu, Allahın sonsuz qüdrətinin və hər şeyin Ona tabe olduğunun bariz sübutudur.

Ey insan! Sən də bu kainatın bir parçasısın. Göylər və yer Rəbbinə boyun əyirsə, sən niyə boyun əyməyəsən? Onlar Allahın əmrinə könüllü tabe olublar — sən də qəlbinlə, könüllü şəkildə Allaha tərəf dön. Çünki sənin yaradılışın da, həyatın da, ölümün də Onun əlindədir. Kainatın hər zərrəsi Onun əmrini yerinə yetirirsə, sənin qəlbinin də Onun sevgisi ilə dolması nə qədər gözəldir!

Bu ayə həm də bizə xatırladır ki, Allahın əmri qarşısında təkəbbür göstərmək heç bir fayda verməz. İstər-istəməz hər kəs Onun qarşısında boyun əyəcək. Ən gözəl yol isə könüllü, sevə-sevə, imanla Allaha təslim olmaqdır. Elə buna görə də gəl, qəlbimizi Allaha açıq tutaq, Onun kəlamını sevə-sevə oxuyaq və həyatımızı Onun iradəsinə uyğun qurmağa çalışaq. Çünki əsl səadət, əsl rahatlıq yalnız Allaha təslim olmaqdadır.