Фуссилат сүрөсү — Аят 14

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• إِذْ — "ошондо", "качан" деген мааниде.
• مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ — "алардын алдынан жана артынан", башкача айтканда, ар тараптан, бардык тараптан келишти дегенди билдирет.
• أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ — "Аллахтан башкага сыйынбагыла" деген буйрук.
• لَوْ شَاءَ رَبُّنَا — "Эгер Раббибиз кааласа" деген шарттуу сүйлөм.
• مَلَائِكَةً — "периштелерди" (көптүк сан).
• كَافِرُونَ — "каапыр болуучулар", "ишенбөөчүлөр".

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аад жана Самуд элдерине жиберилген пайгамбарлардын кандайча чакырык кылганы жана элдин аларга кандай жооп бергени баяндалат. Пайгамбарлар аларга ар кайсы тараптан, биринин артынан бири келип, аларды бир гана Аллахка сыйынууга, Андан башка эч нерсеге кулчулук кылбоого чакырышты. Бирок эл мындай жооп берди: "Эгер Раббибиз бизди туура жолго салгысы келсе, бизге адамдарды эмес, периштелерди пайгамбар кылып жибермек. Силер бизге окшогон эле адамсыңар, силердин бизден эч кандай артыкчылыгыңар жок. Ошондуктан силер алып келген нерсеге биз ишенбейбиз."

Башкача айтканда, алар пайгамбарлардын адамзаттан болушун шылтоо кылып, аларга ишенбей коюшту. Алар периштелер гана пайгамбар болушу мүмкүн деп ойлошту, бирок бул алардын өздөрү ойлоп тапкан жалган шарт эле. Аллах Таала адамзаттан пайгамбарларды жиберүүнү өзүнүн даанышмандыгы менен чечкен, анткени адамдарга окшогон адамдар гана аларга үлгү боло алышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала ар бир элге пайгамбарларды жиберип, аларды туура жолго чакырганын билдирет. Бул Аллахтын пенделерине болгон мээримдүүлүгүнүн белгиси.
• Пайгамбарлардын адамзаттан болушу — бул Аллахтын даанышмандыгы. Адамдарга окшогон адамдар гана аларга үлгү болуп, алардын тилинде сүйлөп, алардын турмушун түшүнө алышат.
• Каапырлардын "эгер Аллах кааласа, периштелерди жибермек" деген шылтоосу — бул жөн гана четке кагуу үчүн айтылган жалган шылтоо. Аллах каалагандай эле жиберет, бирок адамдарга сыноо үчүн адамзаттан пайгамбарларды жиберет.
• Ислам — бул акылга жана далилге негизделген дин. Аллах Таала адамдарды ой жүгүртүүгө, акылды колдонууга чакырат.
• Пайгамбарларга ишенүү — ыймандын негизги шарттарынын бири. Аларды четке кагуу — каапырлыкка алып барат.
• Бул аят бизге пайгамбарлардын чакырыгын кабыл алуунун маанилүүлүгүн эскертет. Алар Аллахтын элчилери, аларга ишенүү — Аллахка ишенүү менен барабар.