Сураи Фуссилат — Оят 14

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• إِذْ — ҳангоме ки, вақте ки.
• الرُّسُلُ — паёмбарон, фиристодагон.
• مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ — аз пеш ва аз паси онҳо, яъне аз ҳар тараф ва пайи ҳам омаданд.
• أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ — ки ғайри Аллоҳро ибодат накунед.
• لَوْ شَاءَ رَبُّنَا — агар Парвардигори мо мехост.
• مَلَائِكَةً — фариштагон.
• كَافِرُونَ — инкоркунандагон, ношукрҳо.

1. Тафсири оят:

Дар ин оят Аллоҳи Таъоло ҳикояти қавмҳои гузашта — қавми Од ва Самудро баён мекунад, ки ҳангоме паёмбарони Худо пайи ҳам ва аз ҳар ҷониб ба сӯи онҳо омаданд ва онҳоро ба як сухан — ба ибодати танҳо Аллоҳи ягона ва тарки ширку бутпарастӣ даъват карданд, онҳо ба ҷои имон овардан ва таслим шудан, бо гардункашӣ ва истиҳзо ба паёмбарон гуфтанд: «Агар Парвардигори мо мехост, ки мо танҳо Ӯро ибодат кунем, худаш фариштагонро ба сӯи мо мефиристод, на ин ки шумо одамони оддӣ ва монанди худи моро бифиристад. Пас мо ба он чизе ки шумо бо он фиристода шудаед, кофирем ва онро қабул намекунем».

Ин сухани онҳо дар асл баҳона ва ҳилае буд, на далели ҳақиқӣ; зеро онҳо на хоҳиши ҳақиқии ҳидоят доштанд ва на ба паёмбарон гӯш медоданд. Онҳо мехостанд бо ин баҳона аз зери масъулияти имон ва итоат фирор кунанд. Аллоҳи Таъоло низ дар ҷавоби онҳо мефармояд, ки инкор ва гардункашии онҳо танҳо ба зарари худи онҳост ва ҳеҷ зараре ба даъвати паёмбарон намерасонад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Даъвати ҳамаи паёмбарон аз оғоз то анҷом яке будааст: ибодати танҳо Аллоҳи ягона ва парҳез аз ширк. Ин ягонагии рисолатро нишон медиҳад ва боиси устувории имон мегардад.
• Пайравии паёмбарон ва пазируфтани даъвати онҳо вазифаи ҳар инсон аст, на баҳона ҷустан бо суханони беасос.
• Инсон набояд бо баҳонаҳои гуногун аз қабули ҳақ фирор кунад; зеро баҳонаҳо танҳо зарари худи ӯро зиёд мекунанд.
• Аллоҳи Таъоло ҳидоятро ба хоҳиши худ ва аз рӯи ҳикмат ато мекунад, вале инсонро аз кӯшиш ва пазируфтани даъват озод накардааст.
• Қуръони Карим ҳикоятҳои умматҳои гузаштаро барои ибрат ва огоҳии мо баён мекунад, то мо аз роҳи онҳои инкоркунанда дурӣ ҷӯем ва ба роҳи имон ва итоат қадам гузорем.
• Ин оят моро ба мулоҳиза водор мекунад, ки неъмати имон ва паёмбарон неъматҳои бузурганд ва бояд шукри онҳоро ба ҷо орем.