سوره شوری — آیه 34

معانی کلمات:

• یُوبِقْهُنَّ: نابود کند و غرقشان سازد (یُوبِقُ: هلاک کردن و به نابودی افکندن).
• بِمَا کَسَبُوا: به سبب آنچه به دست آوردهاند (از گناهان و خطاها).
• یَعْفُ: عفو میکند و میبخشد (از «عفو» به معنای گذشت و چشمپوشی).
• کَثِیرٍ: بسیاری (از گناهان).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان قدرت و حکمت خود در آفرینش دریاها و کشتیهایی که بر روی آن حرکت میکنند، میفرماید: اگر او بخواهد، میتواند همان کشتیها را به سبب گناهانی که مردم مرتکب شدهاند، نابود کند و با فرستادن طوفانی سهمگین یا موجی عظیم، آنها را در دل دریا غرق سازد و هلاکتشان دهد. اما در عین حال، او بسیار بخشنده است و از بسیاری از گناهان بندگانش درمیگذرد و آنان را به کیفر اعمالشان نمیرساند. این آیه نشان میدهد که نجات کشتیها و مسافرانشان نه به قدرت و تدبیر انسان، بلکه به لطف و رحمت الهی وابسته است؛ زیرا اگر خداوند بخواهد، هیچ قدرتی نمیتواند مانع اراده او شود. او هم میتواند با عدل خود مجازات کند و هم با فضل خود عفو نماید، و این عفو و گذشت اوست که غالباً بر بندگانش سایه میافکند.

فواید و پیامهای آیه:

• قدرت مطلق خداوند: این آیه به ما میآموزد که همه چیز در دست خداوند است؛ او میتواند آرامش و امنیت ببخشد و یا بلا و نابودی بفرستد. هیچ نیرویی در برابر اراده او تاب مقاومت ندارد.
• رحمت و بخشش الهی: خداوند با اینکه میتواند همه گناهکاران را مجازات کند، اما به لطف و کرم خود از بسیاری از خطاها میگذرد. این صفت، امید را در دل بندگان زنده میکند و آنان را به توبه و بازگشت به سوی او ترغیب مینماید.
• توجه به گناهان و پرهیز از آنها: نابودی کشتیها به سبب گناهان، هشدار میدهد که معصیت نه تنها در آخرت، بلکه در دنیا نیز میتواند عواقب ناگواری به همراه داشته باشد. پس باید از گناه دوری کنیم و به درگاه خداوند پناه ببریم.
• ایجاد توازن میان خوف و رجا: این آیه هم ترس از عدل الهی را در دل ایجاد میکند و هم امید به رحمت او را؛ مؤمن باید میان بیم و امید زندگی کند، نه آنچنان مغرور شود که از عذاب خدا غافل گردد و نه آنقدر ناامید که از رحمت او قطع امید کند.
• شکرگزاری به درگاه الهی: وقتی کشتیها به سلامت به ساحل میرسند، باید بدانیم که این نجات، لطفی از جانب خداوند است و شایسته است شکرگزار او باشیم و از گناهانی که ممکن است نعمت را از ما بگیرد، دوری کنیم.