Zuxruf surəsi — Ayə 13

Sözlerin izahı:

• لِتَسْتَوُوا — "üstündə qərar tutasınız, rahat oturasınız" deməkdir.
• ظُهُورِهِ — "onların arxaları", yəni minik vasitələrinin üstü.
• سَخَّرَ — "ram etdi, tabe etdi, bizim ixtiyarımıza verdi".
• مُقْرِنِينَ — "gücü çatanlar, öhdəsindən gələ bilənlər". Burada "biz buna qadir deyildik" mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah insana minik vasitələrini — heyvanları, gəmiləri, avtomobilləri, təyyarələri və digər nəqliyyat vasitələrini — ona ram etmişdir ki, insan onların üstündə rahat oturub uzaq yollara gedə bilsin. Bu, Allahın insana bəxş etdiyi böyük nemətlərdən biridir.

Bu neməti xatırlamaq üçün insan miniyinə oturduqda Allahı yad etməli, Onun verdiyi neməti dilə gətirməli və belə deməlidir: "Məni bu vasitəyə mindirən, onu mənə ram edən Allahın şanı nə qədər ucadır! Əgər Allah onu mənə ram etməsəydi, mən heç vaxt onun öhdəsindən gələ bilməzdim."

Bu ayə bizə öyrədir ki, hər bir rahatlıq, hər bir gediş-gəliş, hər bir minik — hamısı Allahın bizə əta etdiyi nemətdir. İnsan öz gücünə, ağlına, bacarığına arxalanıb bu nemətləri özündən bilməməlidir. Çünki atı, dəvəni, gəmini, təyyarəni insana ram edən, onları insanın xidmətinə verən Allahdır. İnsan nə qədər güclü olsa da, təkbaşına bunların heç birinə sahib ola bilməz.

Bu ayə həm də şükür dərsidir. Şükür — neməti verəni tanımaq, Ona minnətdar olmaq və Onu tərifləməkdir. Miniyə oturanda "Sübhanəllah" demək, Allahı tənzih edib pak tutmaq, Onun qüdrətini etiraf etmək deməkdir. Bu sözlər insanın qəlbini Allaha bağlayır, onu təkəbbürdən qoruyur və hər addımda Allahı xatırladır.

Ey insan! Səfərə çıxanda, maşına, təyyarəyə, gəmiyə mindikdə bir anlıq dayan və düşün: bu rahatlığı sənə kim verdi? Səni bu vasitələrlə yola salan, səni qoruyan, səni salamat qovuşduran kimdir? Cavab aydındır — Uca Allah. Elə isə Onu unutma, Ona şükür et, Onun adını zikr et. Bu, həm qəlbin rahatlığı, həm də Allahın razılığıdır.

Bu ayə bizə həm də axirəti xatırladır: bu dünyada miniklər bizi bir yerdən başqa yerə aparır, amma ən son səfərimiz Allahın hüzuruna olacaqdır. Ona görə də hər səfər, hər minik bizi Allaha yaxınlaşdıran bir vasitə olmalıdır. Şükür edən qəlb, Allahı zikr edən dil — bunlar insanın ən gözəl yoldaşıdır. Gəlin hər minikdə Allahı xatırlayaq, Ona şükür edək və Onun nemətlərini danmayan bəndələrdən olaq.