Zuxruf surasi — Oyat 48

Kalimalarning ma’nolari:

• Oyat – mo‘jiza, dalil, hujjat.
• Akhah (ukasi) – o‘zidan oldingi o‘xshash mo‘jiza yoki dalil.
• Azob – bu yerda turli xil ofatlar va musibatlar, masalan, to‘fon, chigirtka, bit, qurbaqalar va boshqalar.
• Yarji’un – qaytishlari, ya’ni kufrdan tavba qilib, iymonga kelishlari.

Tafsir:

Alloh taolo Muso alayhissalomni Fir’avn va uning qavmiga haq dinni yetkazish uchun yubordi. U zotga turli xil mo‘jizalar berildi. Ushbu oyatda Alloh taolo o‘sha mo‘jizalarning har biri avvalgisidan kattaroq va qudratliroq ekanini bayon qilmoqda. Ya’ni, ularga qanday mo‘jiza ko‘rsatilmasin, u o‘zidan oldingisidan ulug‘roq va haqiqatni isbotlashda yanada yorqinroq bo‘lgan. Bu mo‘jizalar orasida to‘fon, chigirtka, bit, qurbaqalar, qon va boshqa alomatlar bor edi.

Shunga qaramay, ular iymon keltirmadilar. Alloh ularni turli xil azob-uqubatlar bilan ushladi, ya’ni qurg‘oqchilik, ocharchilik va boshqa ofatlar bilan sinadi. Buning maqsadi ularning kufrdan qaytib, yagona Allohga iymon keltirishlari va Muso alayhissalomning da’vatini qabul qilishlari edi. Ammo ularning aksariyati bu ogohlantirishlardan saboq olmadi va o‘jarlikda davom etdi.

Foydalar:

• Alloh taolo bandalariga turli xil mo‘jizalar va dalillar yuborish orqali ularni hidoyatga chorlaydi. Bu Allohning rahmli va mehribon ekanini ko‘rsatadi.
• Muso alayhissalomning mo‘jizalari uning haq payg‘ambar ekaniga eng yorqin dalildir. Bu mo‘jizalar inson aqli yetmaydigan, faqat Allohning qudrati bilan sodir bo‘ladigan ishlardir.
• Allohning azobi ham rahmatsiz emas, balki bandalarni tuzatish va ularni to‘g‘ri yo‘lga qaytarish uchundir. Bu Allohning bandalariga bo‘lgan g‘amxo‘rligini bildiradi.
• Inson har qanday holatda ham Allohning rahmatidan umidini uzmasligi va gunohlaridan tavba qilib, Unga qaytishi lozim. Alloh tavba qiluvchilarni doimo qabul qiladi.