Аз-Зухруф сүресі — Аят 52

1. Қиын сөздердің мағынасы:

— «أَمْ»: бұл жерде «بل» мағынасында, яғни «әлде, керісінше, тіпті» дегенді білдіреді.

— «مَهِينٌ»: әлсіз, қор, кемсітілген, жексұрын деген мағынада.

— «يُبِينُ»: сөзін анық, түсінікті етіп жеткізу, тілінің мүкістігінен айтқанын анық білдіре алмау.

1. Түсіндірмесі:

Перғауын өзінің менмендігі мен тәкаппарлығына беріліп, Мұса пайғамбарды (ғ.с.) кемсітуге тырысты. Ол: «Мен осы қор, әлсіз, сөзін дұрыс жеткізе алмайтын адамнан артық емеспін бе?» — деп мақтанды. Ол Мұсаны (ғ.с.) «қуылған, әлсіз, тілі мүкіс» деп сипаттап, өзін одан жоғары санады. Шындығында, Перғауынды бұл сөзге күпірлік, қыңырлық және Алланың жолынан тосу итермеледі. Ал Мұса (ғ.с.) тіліндегі кемшілік — бала кезінде аузына жарқылдақ көмір салынуынан қалған нәрсе еді, бұл оның кемшілігі емес, Алланың белгілі бір хикметі болатын. Перғауын мұны өзінің артықшылығы ретінде пайдаланып, халықты адастыруға тырысты. Алайда шынайы қадір-қасиет байлықта, билікте немесе тілдің шешендігінде емес, иманда, тақуалықта және Алланың алдындағы құлшылықта екенін бұл аят анық көрсетеді.

1. Осы аяттан алынатын ғибраттар:

— Адамды артық-кем деп бағалау дүниелік өлшемдермен емес, иман мен ізгілікпен өлшенеді.

— Тәкаппарлық пен менмендік адамды адасушылыққа, тіпті күпірлікке дейін жетелейді.

— Пайғамбарларды кемсіту, оларға тіл тигізу — қауіпті қателік, ол адамды Алланың жолынан алыстатады.

— Алла тағала кейбір пенделеріне сыртқы кемшілік беруі мүмкін, бірақ бұл олардың Алла алдындағы құндылығын төмендетпейді.

— Шынайы артықшылық — Аллаға сену, Оған бойсұну және ізгі амалдар жасау.

— Бұл аят бізді дүниелік мақтаннан, өзгелерді кемсітуден сақтандырып, кішіпейілділікке және әділдікке шақырады.