Zuxruf surasi — Oyat 52

Kalimalarning ma'nolari:

• Mahin: zaif, xoʻr, kamsitilgan, hech qanday izzat-hurmati yoʻq odam.
• Yakadu yubin: deyarli gapira olmaydi, soʻzini aniq ifoda eta olmaydi, tilida nuqson borligi sababli gapini tushunarsiz qilib gapiradi.

Tafsir:

Firʼavn oʻz qavmiga qarata, Muso alayhissalomni yerga urib, oʻzini ulugʻlab shunday deydi: "Yoʻq, men bu odamdan yaxshiroqman! Bu odam zaif, xoʻr va kamsitilgan bir kimsadir. Uning na obroʻyi bor, na mavqei. Qolaversa, u gapini ham aniq ifoda eta olmaydi — tilida nuqson bor, deyarli tushunarli gapira olmaydi. Shunday odam men bilan tenglasha oladimi? Men qudratli, boy va aziz hukmdorman, uning esa hech qanday qadr-qimmati yoʻq".

Firʼavnning bu soʻzlari uning kibr-u havosidan, Muso alayhissalomning haq daʼvatini inkor etishidan kelib chiqqan edi. U Musoning zaif tomonlarini koʻrsatib, odamlarni undan yuz oʻgirtirishga urinardi. Ammo u Musoning paygʻambarligini, Alloh tomonidan tanlanganligini, uning moʻjizalarini hisobga olmas edi. Firʼavn faqat dunyoviy koʻrsatkichlar — boylik, hokimiyat, obroʻ bilan oʻlchardi. Holbuki, haqiqiy ulugʻlik Alloh huzuridagi martaba bilan oʻlchanadi.

Foydalar:

1. Insonlarni faqat tashqi koʻrinish, boylik yoki obroʻ bilan baholamaslik kerak. Haqiqiy qadr-qimmat taqvo va Allohga yaqinlikdadir.
2. Kibr va takabburlik insonni haqni koʻrishdan qiladigan eng katta toʻsiqlardan biridir. Firʼavnning misoli shuni koʻrsatadiki, kibrli odam haqni tan olmaydi va oxir-oqibat halokatga uchraydi.
3. Alloh taolo zaif va kamsitilgan bandalarini ham Oʻz diniga yordamchi qilib tanlaydi. Muso alayhissalomning tilidagi nuqsoniga qaramay, Alloh unga buyuk moʻjizalar berdi va Firʼavnni magʻlub etdi. Bu esa Allohning qudrati hech qanday insoniy zaiflik bilan cheklanmasligini koʻrsatadi.
4. Daʼvat va haq yoʻlida insonning jismoniy yoki moddiy kamchiliklari toʻsiq boʻla olmaydi. Muhimi — iymon, sidq va Allohga tayanishdir.