Аз-Зухруф сүрөсү — Аят 80

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَمْ — "же" деген мааниде, бул жерде суроо жана таң калуу маанисинде келет.
• يَحْسَبُونَ — "алар ойлошот", "алар эсептешет" дегенди билдирет.
• سِرَّهُمْ — "алардын жашыруун сыры", башкача айтканда ички дүйнөлөрүндө жашырган нерселери.
• نَجْوَاهُمْ — "алардын жашыруун кеңешүүсү", б.а. өз ара шыбырап сүйлөшкөн сөздөрү.
• بَلَىٰ — "ооба, албетте" деген жооп берүү сөзү, мурунку суроону ырастоо үчүн келет.
• رُسُلُنَا — "Биздин элчилерибиз", бул жерде периштелерди билдирет.
• لَدَيْهِمْ — "алардын жанында", "алардын алдында".
• يَكْتُبُونَ — "алар жазышат".

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырларга кайрылып: "Же алар Аллах биздин ичибиздеги жашыруун ойлорубузду жана өз ара шыбырап айткан сөздөрүбүздү угуп-билбейт деп ойлошобу?" — деп суроо берет. Башкача айтканда, алар Аллахтан эч нерсе жашыруун калбайт деген чындыкты унутуп, өздөрүнүн жашыруун иштерин улантып жатышат. Бирок Аллах аларга жооп берип: "Ооба, Биз алардын баарын угабыз жана билебиз" — дейт. Анткени Аллахтын илиминен эч нерсе жашыруун эмес. Алардын жүрөктөрүндөгү жашыруун ойлору да, өз ара шыбырап айткан сөздөрү да, жашыруун кеңешүүлөрү да Аллахка белгилүү.

Мындан тышкары, Аллах алардын жанында периштелер бар экенин жана алар алардын бардык кылган иштерин — жашыруун же ачык болсун — жазып турарын билдирет. Бул периштелер — адамдын оң жана сол тарабында турган, ар бир сөзүн жана ишин каттап жүргөн кирман кылуучу периштелер. Демек, адам эч качан Аллахтын көзөмөлүнөн жана периштелердин жазуусунан кутула албайт.

Бул аят адамды ойлонууга чакырат: эгер Аллах биздин эң жашыруун ойлорубузду да билсе жана периштелер ар бир ишибизди жазып турса, анда биз дайыма жакшы иштерди кылып, жамандыктан алыс болушубуз керек. Анткени кыямат күнү бардык жазылган иштер алдыбызга коюлат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын илими чексиз: Аллах биздин жашыруун ойлорубузду, ички сырларыбызды жана жашыруун сүйлөшкөн сөздөрүбүздү да билет. Бул бизди дайыма Аллахтын алдында жоопкерчиликтүү болууга үндөйт.
• Периштелердин жазуусу: Ар бир адамдын жанында периштелер бар, алар биздин жакшы-жаман иштерибизди жазып турушат. Бул бизди жакшы иштерди көбөйтүп, жамандыктан качууга түрткү берет.
• Жашыруун жана ачык иштердин эсеби: Кыямат күнү жашыруун да, ачык да бардык иштерибиз үчүн жооп беребиз. Бул адилеттик жана акыйкаттык принцибин бекемдейт.
• Аллахтан коркуу: Аллахтан эч нерсе жашыруун эмес экенин билүү адамды такыбаалыкка, б.а. Аллахтан коркуп жашоого жетелейт.
• Исламдын адилеттиги: Ислам дини адамды ачык-айкындуулукка, чынчылдыкка жана жоопкерчиликке чакырат. Бул аят аркылуу биз Исламдын адилеттүү жана акыйкаттуу дин экенин түшүнөбүз.
• Курандын улуулугу: Куран аркылуу Аллах бизге өзүнүн илимин, кудуретин жана адилеттигин таанытат. Бул биздин ишенимибизди бекемдеп, Исламга болгон сүйүүбүздү арттырат.