Sure Câsiye — Ayet 4

Kelime Anlamları:

• Halkınız (خَلْقِكُمْ): Sizin yaratılışınız, insanın ana rahminde geçirdiği evreler ve beden yapısındaki harikalık.
• Yebüsü (يَبُثُّ): Yaymak, saçmak, çoğaltıp dağıtmak.
• Dâbbe (دَابَّة): Yeryüzünde hareket eden, yürüyen, sürünen tüm canlı varlıklar.
• Âyât (آيَات): Deliller, işaretler, ibretler, Allah’ın varlığına ve kudretine işaret eden kanıtlar.
• Yûkinûn (يُوقِنُونَ): Kesin bilgiye ulaşan, şüpheye yer bırakmadan kalbiyle tasdik eden, sağlam iman sahibi olan kimseler.

Tefsir:

Ey insanlar! Allah Teâlâ, kudretinin ve birliğinin delillerini sadece göklerde ve yerde değil, bizzat sizin kendi varlığınızda da sergilemiştir. Sizin yaratılışınıza bir bakın: Bir damla sudan (nutfe) başlayan yolculuğunuz, alakaya (asılıp tutunan hücre), oradan mudğaya (bir çiğnemlik et parçasına) dönüşmesi, sonra size şekil verilip kemiklerin, etlerin, damarların, gözün, kulağın, kalbin ve aklın inşa edilmesi… Bu muhteşem süreç, kendi iradesi ve kudretiyle her an yaratmaya devam eden bir Yaratıcı’nın varlığına apaçık bir delildir.

Sadece kendi yaratılışınız değil, yeryüzünde Allah’ın yayıp çoğalttığı, yürüyen, sürünen, uçan, yüzen nice canlılar da (dâbbe) O’nun kudretinin şahitleridir. Her birinin kendine özgü yapısı, beslenme şekli, korunma yöntemleri ve yaşam döngüsü; tesadüfe asla sığmayan, sonsuz bir ilim ve hikmetin eseridir.

Bu deliller, elbette herkese aynı şekilde hitap etmez. Bu âyetler, ancak yakîn sahibi olan, yani kalpleri Allah’ın varlığına ve birliğine kesin olarak inanmış, gözleriyle gördüğü her şeyde O’nun izini süren, şüphe ve tereddütten arınmış kullar için birer ibret vesilesidir. Onlar, bu delilleri gördükçe imanları artar, Rablerine olan bağlılıkları güçlenir.

Ey iman edenler! Bu âyet, size sesleniyor: Kendinize ve çevrenizdeki canlılara ibret gözüyle bakın. Sizi yoktan var eden, size bu mükemmel bedeni lütfeden, yeryüzünü sizin için sayısız canlılarla donatan Rabb’inizi tanıyın. O’nun kudretini düşünerek O’na şükredin. Unutmayın ki, sizi bu şekilde yaratan Allah, öldükten sonra sizi yeniden diriltmeye de mutlak surette kadirdir. Bu deliller, aynı zamanda ahiretin varlığının da habercisidir. Öyleyse bu büyük nimetleri ve kudret delillerini görüp de gaflet içinde olmayın; O’na yönelin, O’na güvenin ve O’nun rızasına uygun bir hayat yaşayın.