Аль-Джасия сүресі — Аят 5

1. Сөздердің мағынасы:

• وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ — түн мен күндіздің ауысып, алмасып тұруы.
• رِزْقٍ — осы жерде жаңбыр мағынасында, өйткені жаңбыр ризықтың (несібенің) себебі.
• فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا — жаңбыр арқылы құрғап, өлі болған жерді тірілтуі.
• تَصْرِيفِ الرِّيَاحِ — желдерді әртүрлі бағыттан, әртүрлі күйде жіберу.
• آيَاتٌ — белгілер, дәлелдер.
• لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ — ойланып, түсінетін адамдар үшін.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллах Тағала осы аятта Өзінің құдіреті мен бірлігін көрсететін тағы да бірнеше ұлы белгілерді атап өтеді. Түн мен күндіздің бірінен кейін бірінің келіп, ұзарып және қысқарып, жарық пен қараңғылықтың алмасып тұруы — адамдардың өміріне тікелей әсер ететін, Алланың шексіз даналығын көрсететін ғаламат белгі. Сондай-ақ Алла аспаннан жаңбыр жаудырып, құрғап, өлі болып жатқан жерді тірілтеді: жаңбырдың арқасында жер қайта тіріліп, түрлі өсімдіктер мен дақылдар шығады. Бұл — Алланың өлі жерді тірілтуге, сондай-ақ өлген адамдарды қайта тірілтуге қабілетті екенінің айқын дәлелі. Желдерді әртүрлі бағыттан, әртүрлі күйде жіберуі де — адамдарға пайда әкелетін, жаңбырды алып келетін, ауаны тазартатын, егін мен жемістерді тозаңдандыратын Алланың мейірімінің бір көрінісі. Осы аталған нәрселердің барлығы — түн мен күндіздің ауысуы, жаңбыр арқылы жердің тірілуі, желдердің бағытталуы — ойланып, ой қорытатын, ақылын іске қосатын адамдар үшін Алланың бірлігіне, құдіретіне және қайта тірілудің рас екеніне нақты дәлелдер мен белгілер. Ақылын пайдаланып, осы белгілерге терең үңілген адам Алланы танып, Оған иман келтіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят адамды Алланың әлемдегі керемет жаратылыстары мен үздіксіз жүріп жатқан істері туралы ойлануға шақырады. Түн мен күндіздің алмасуы, жаңбырдың жаууы, желдің соғуы — бәрі де Алланың құдіретінің көрінісі.
• Адам баласы осы белгілерге қарап, Алланың бар екеніне, бір екеніне және қайта тірілуге қабілетті екеніне көз жеткізе алады. Бұл — иманды нығайтатын үлкен үгіт.
• Ислам діні адамды ойлануға, ақылды пайдалануға, табиғаттағы Алланың белгілерін көруге шақырады. Бұл аят ақылды адамдар үшін үлкен ғибрат екенін көрсетеді.
• Алланың берген ризықтары — жаңбыр, жел, түн мен күндіз — адамға пайда әкелу үшін жаратылған. Бұл Алланың адамдарға деген мейірімі мен рақымын танытады.
• Осындай белгілерді көріп, ой қорытқан адам Аллаға шүкір етіп, Оған құлшылық етуге ұмтылады. Бұл аят адамды иманға, шүкіршілікке және жақсылыққа бастайды.