سوره احقاف — آیه 21

معانی کلمات:

• أخا عادٍ: برادر قوم عاد از نظر نسب و خویشاوندی، یعنی حضرت هود علیه‌السلام.
• الأحقاف: جمع «حِقف»، به معنای تپه‌های شنی و رمل‌های انباشته‌شده؛ منطقه‌ای در جنوب جزیرهٔ عربستان که قوم عاد در آن سکونت داشتند.
• خَلَت: گذشته و سپری شده است.
• النُّذُر: جمع «نذیر»، به معنای پیامبران هشداردهنده.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به یاد آور هود، برادر قوم عاد را؛ برادری که در نسب با آنان پیوند داشت، نه در دین. زمانی که قوم خود را در سرزمین «احقاف» — همان تپه‌های شنی جنوب عربستان — از عذاب الهی بیم داد. در آن زمان، پیامبران بسیاری پیش از او و پس از او آمده بودند و اقوام خود را از عذاب خدا هشدار داده بودند. پیام همهٔ آنان یکسان بود: «جز الله یگانه را نپرستید و هیچ معبودی را با او شریک نسازید.» هود نیز به قوم خود گفت: «من بر شما از عذاب روزی بزرگ — که روز قیامت است — می‌ترسم؛ روزی که هول و سختی آن عظیم است و هیچ‌کس جز رحمت پروردگار نمی‌تواند از آن نجات دهد.»

فواید و پیام‌های آیه:

• سنت الهی بر این جاری شده که هشدار و دعوت به توحید، از طریق پیامبران در همهٔ زمان‌ها و مکان‌ها ادامه داشته باشد؛ پس هیچ قومی بی‌اطلاع از پیام حق نمانده است.
• محبت و دلسوزی پیامبران نسبت به امت‌هایشان، آن‌ها را بر آن می‌دارد که مردم را از عذاب قیامت بترسانند و به راه نجات راهنمایی کنند.
• توحید و پرهیز از شرک، محور دعوت همهٔ پیامبران بوده و هست؛ پس سعادت دنیا و آخرت در گرو پایبندی به همین اصل است.
• یادآوری سرنوشت اقوام پیشین، عبرتی برای انسان‌هاست تا پیش از فرا رسیدن عذاب، به سوی خدا بازگردند و از کفر و گناه دست بردارند.