Ahqof surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• "Ar-aytum" – menga xabar beringlar, aytib ko'ringlar-chi.
• "Tad'uuna" – sizlar iltijo qilayotgan, ibodat qilayotgan narsalaringiz.
• "Shirkun" – sheriklik, ulush.
• "Asaarah" – o'tmishdagilardan qolgan ilmning bir qismi, meros qolgan bilim.

Tafsir:

Ey Muhammad, shu mushriklarga ayt: "Aytinglar-chi, sizlar Allohni qo'yib, o'sha iltijo qilayotgan, sig'inayotgan narsalaringiz (butlar) haqida o'ylab ko'rdinglarmi? Menga ko'rsatinglar-chi, ular yerdagi narsalardan nimani yaratdilar? Yoki ularning osmonlarni yaratishda Alloh bilan birga qandaydir ulushlari, sherikliklari bormi? Agar sizlar o'z da'volaringizda (butlaringizning iloh ekanligida) rostgo'y bo'lsangizlar, menga Qur'ondan oldin nozil qilingan biror kitobni keltiringlar yoki o'tmishdagi olimlardan meros bo'lib qolgan biror ilmiy asosni, dalilni keltiringlar!"

Bu so'zlar bilan ularning butparastlik e'tiqodlari butunlay puchga chiqariladi. Chunki ular sig'inayotgan narsalari na yerda biror narsa yaratgan, na osmonlarni yaratishda ishtirok etgan. Ularning bu da'volarini tasdiqlovchi na ilohiy kitob, na oqilona ilm bor. Demak, ularning butlarga sig'inishlari hech qanday asosga ega emas.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonlarga dalil va hujjat bilan da'vat qilish usulini o'rgatadi. Har qanday e'tiqod yoki da'vo aqliy va naqliy dalillarga asoslangan bo'lishi kerak.
• Alloh taolo o'z bandalariga faqat haqiqatni ko'rsatishni va batil e'tiqodlardan xalos bo'lishni xohlaydi. Shuning uchun U bandalarini o'ylashga, fikr yuritishga va dalil so'rashga chorlaydi.
• Islom dini aql va ilmga katta ahamiyat beradi. Hech kim so'zsiz, dalilsiz biror narsaga ergashishi shart emas. Aksincha, har bir inson o'z e'tiqodini asosli dalillar bilan mustahkamlashi lozim.
• Yolg'on xudolar hech qanday yaratish qudratiga ega emas. Yaratish va boshqarish faqat Allohning ishidir. Shuning uchun ibodat ham faqat Ungagina bo'lishi kerak.