Muhəmməd surəsi — Ayə 20

Bəzi sözlərin izahı:

• لَوْلَا (ləvla): "Nə üçün... deyil?", "kaş ki..." mənasında təşviq və tələb bildirən kəlmədir.
• مُحْكَمَةٌ (mühkəmə): Möhkəm, aydın, hökmləri dəqiq və dəyişdirilməmiş surə deməkdir.
• مَرَضٌ (mərəd): Xəstəlik; burada məcazi mənada qəlb xəstəliyi — şəkk və nifaq nəzərdə tutulur.
• الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ (əl-məğşiyyi aleyh): Özündən gedən, huşunu itirən şəxs.
• فَأَوْلَىٰ لَهُمْ (fə-əvla ləhum): Onlara vay olsun! Onlara əzab yaxınlaşdı! — hədə və qorxu bildirən ifadədir.

Ayənin təfsiri:

Allaha və Onun Rəsuluna iman gətirən möminlər, cihad əmrinin verilməsini səbirsizliklə gözləyirdilər. Onlar deyirdilər: "Kaş ki Allah bizə cihad barədə bir surə nazil etsəydi!" Onların bu istəyi Allah yolunda canları ilə mal-ları ilə vuruşmağa olan hədsiz həvəslərindən irəli gəlirdi.

Lakin Allah Öz hikmətinə uyğun olaraq belə bir surə nazil edib orada döyüş əmrini xatırlatdıqda, qəlblərində şəkk və nifaq xəstəliyi olan münafiqlərin halı tamamilə dəyişdi. Ey Peyğəmbər, sən onların sənə elə baxdıqlarını görürsən ki, sanki ölüm qorxusundan huşlarını itirmiş, gözləri bərəlmiş, baxışları donmuş bir insanın baxışına bənzəyir. Onların üzlərindəki qorxu və təşviş, qəlblərindəki ikiliyi və imansızlığı açıq-aşkar ortaya qoyur.

Bu cür insanlara vay olsun! Onlara əzab yaxınlaşmışdır. Əgər onlar həqiqətən imanlarında sadiq olsaydılar və Allahın əmrinə boyun əysəydilər, bu, onlar üçün üsyan və müxalifətdən daha xeyirli olardı. Cihad əmri gəldikdə isə onlar bunu ağır bir yük kimi qarşıladılar və Allahın buyruğundan üz çevirdilər. Halbuki mömin üçün Allahın hər əmri rahmət və xeyirdir — hətta çətin görünsə belə.

Ey insan! Bil ki, Quran yalnız oxunub keçiləcək bir kitab deyil; o, həyatın hər sahəsinə yol göstərən, qəlbə şəfa verən, ruhu yüksəldən ilahi bir dəsturdur. Gəl, qəlbinə iman nurunu yerit, Allahın əmrlərinə səmimiyyətlə boyun əy ki, dünya və axirət səadətinə nail olasan. Allahın kəlamına qulaq asan və onunla əməl edən qəlblər heç vaxt qorxu və tərəddüd içində qalmaz; əksinə, onlar hər çətinlikdə Allahın köməyinə arxalanaraq sabitqədəm olarlar.