محمد سۈرىسى — ئايەت 22

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇنداق ئەسكەرتىدۇ:

ئايەتتىكى ئىبارىلەرنىڭ مەنىسى:

• فَهَلْ عَسَيْتُمْ: «ئەي، ئۇنداقتا سىلەرنىڭ... بولۇشىڭلار مۇمكىنمۇ؟» دېگەن مەنىدە، يەنى «سىلەردىن شۇنداق ئىش چىقىشى مۇمكىنمۇ؟» دېگەن سوئال مەنىسىدە.
• إِن تَوَلَّيْتُمْ: «ئەگەر سىلەر يۈز ئۆرۈسەڭلار» ياكى «ئەگەر سىلەر ھاكىمىيەت بېشىغا كەلسەڭلار» دېگەن مەنىدە.
• أَن تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ: «زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلىشىڭلار».
• وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ: «تۇغقانچىلىق ئالاقەڭلارنى ئۈزۈشۈڭلار».

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇئمىنلەرنى ۋە ئىنسانلارنى ئويغا كەلتۈرۈپ مۇنداق ئەسكەرتىدۇ: ئەگەر سىلەر ئاللاھنىڭ كىتابى ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىدىن يۈز ئۆرۈسەڭلار، ھەقىقەتتىن يىراقلىشىساڭلار، ئۇنداقتا سىلەردىن پەقەت زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلىش، كۇفرىلىق ۋە گۇناھ-مەئسىيەتلەرگە پاتۇرۇش، بىر-بىرىڭلار بىلەن ئۇرۇشۇش، قان تۆكۈش ۋە تۇغقانچىلىق ئالاقىلىرىنى ئۈزۈش قاتارلىق يامان ئىشلارنىڭ چىقىشىلا كۈتۈلىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ جاھىلىيەت دەۋرىدىكى ھالىتى ئىدى.

ئەگەر سىلەر ئىسلامنىڭ جامائەتلىكىدىن ئايرىلىپ، ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈسەڭلار، ئىسلام جەمئىيىتىنىڭ بىرلىكىنى بۇزساڭلار، ئۇنداقتا زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلىش ۋە تۇغقانچىلىق ئالاقىلىرىنى ئۈزۈشتىن باشقا ھېچقانداق ياخشى ئىش قىلالمايسىلەر. بۇ ئايەت ئىسلام ئۈممىتىنى ئاگاھلاندۇرۇپ، ئۇلارنى ئىتتىپاقلىق، قېرىنداشلىق ۋە تۇغقانچىلىق ئالاقىلىرىنى ساقلاپ قېلىشقا، شۇنداقلا ئاللاھنىڭ كىتابى ۋە پەيغەمبەرنىڭ سۈننىتىگە چىڭ ئېسىلىشقا چاقىرىدۇ.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بىز ئاللاھنىڭ بۇ ئەسكەرتمىسىنى قەلبىمىزگە پۈتۈپ، ھەرگىز ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈمەيلى، زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلمايلى، تۇغقانلىرىمىز بىلەن بولغان ئالاقىمىزنى ئۈزمەيلى. ئىسلام دىنى بىزنى ئىتتىپاقلىق، مېھرىبانلىق ۋە قېرىنداشلىققا چاقىرىدۇ. ئاللاھنىڭ كىتابى ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىگە ئەمەل قىلىش ئارقىلىق بىز ھەقىقىي بەخت-سائادەتكە ئېرىشىمىز. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈيدىغانلاردىن ۋە زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلىدىغانلاردىن قىلمىسۇن!