Muhammad surasi — Oyat 22

Kalimalarning ma'nolari:

• عَسَيْتُمْ – umid qilinadiki, ehtimol, bo‘lishi mumkin.
• تَوَلَّيْتُمْ – yuz o‘girsangiz, orqaga qaytsangiz (ya’ni imondan va toatdan bosh tortsangiz).
• تُفْسِدُوا – buzg‘unchilik qilsangiz, gunoh va isyon qilib yursangiz.
• أَرْحَامَكُمْ – qarindoshlik aloqalaringizni, qarindoshlik rishtalarini.

Tafsir:

Ey mo‘minlar! Agar sizlar Allohning kitobi va Payg‘ambarining sunnatidan yuz o‘girsangiz, imon va toatdan bosh tortsangiz, unda sizlardan faqat yer yuzida buzg‘unchilik qilishingiz, kufr va gunohlarga qo‘l urishingiz, begunoh qonlarni to‘kishingiz va qarindoshlik aloqalarini uzishingiz kutiladi. Bu holat sizlarning johiliyat davridagi odatingiz edi — o‘zaro urushlar, qon to‘kishlar va qarindoshlik rishtalarini kesish. Alloh taolo sizlarni ogohlantirmoqda: agar Islomdan qaytsangiz, avvalgi johiliy holatingizga qaytasiz. Bu savol — ularni o‘zlariga tanqidiy nazar tashlashga va o‘z holatlarini anglashga chorlovchi ta’na va ogohlantirishdir. Ya’ni, sizlardan yaxshilik kutilmaydi, agar haqdan yuz o‘girsangiz, faqat yomonlik, buzg‘unchilik va qarindoshlikni uzish sodir bo‘ladi.

Foydalar va saboqlar:

1. Islom — tinchlik va birlik dinidir. U yer yuzida buzg‘unchilikni, qon to‘kishni va qarindoshlik aloqalarini uzishni qat’iyan man qiladi.
2. Qarindoshlik rishtalarini bog‘lash — Islomning buyuk amrlaridan bo‘lib, u jamiyat mustahkamligining asosidir. Kimki bu rishtalarni uzsa, Allohning la’natiga va jazosiga duchor bo‘ladi.
3. Imondan qaytish insonni johiliyat davridagi yovuz xulqlarga qaytaradi. Shu bois mo‘min doim iymonini mustahkamlashga intilishi kerak.
4. Ushbu oyat musulmonlarga o‘z ahvolini tekshirishga va agar haqdan yuz o‘girgan bo‘lsa, darhol tavba qilib, to‘g‘ri yo‘lga qaytishga undaydi.
5. Islom dini insonlarni o‘zaro mehr-oqibat, rahm-shafqat va birlikka chorlaydi. Bu fazilatlar jamiyatni mustahkamlab, yaxshi hayot kechirishga sabab bo‘ladi.