Мухаммад сүрөсү — Аят 22

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• فَهَلْ عَسَيْتُمْ — «эми силерден күтүлгөн нерсе...» деген мааниде; «عَسَى» араб тилинде үмүт же коркунучту билдирет, бул жерде эскертүү жана кооптонуу маанисинде келет.
• تَوَلَّيْتُمْ — «жүз буруп кетсеңер», «баш тартсаңар» же «бийликке келсеңер» деген маанилерди берет.
• تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ — «жер бетинде бузукулук кылуу», башкача айтканда күнөөгө батуу, ыдыратуу, адилетсиздик кылуу.
• وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ — «туугандык байланыштарыңарды үзүү», б.а. туугандар менен болгон ынтымакты бузуу, аларга зыян келтирүү, араларын ажыратуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамдарды ойлонууга чакырат: эгер силер Аллахтын китебине жана пайгамбарынын жолуна моюн сунбай, андан жүз буруп кетсеңер, силерден башка эмне күтүүгө болот? Силер жер бетинде бузукулук кылып, күнөөлөргө батып, адамдардын ортосунда ыдыратуучулукту таратып, туугандык байланыштарыңарды үзүп, бири-бириңерге каршы кылык көрсөтүүгө киришесиңер. Бул — наадандык доорундагы адамдардын абалы эле. Эгер силер ыймандан жана моюн сунуудан баш тартсаңар, силердин колуңардан келе турган нерсе ушундай бузукулук жана туугандар менен болгон байланышты үзүү гана. Демек, бул аят адамды өзүнүн жолун ойлонууга, ыйманга жана жакшылыкка кайтууга чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге ыймандан жана Аллахтын жолунан баш тартуу адамды бузукулукка, туугандар менен болгон байланыштын үзүлүшүнө алып келерин эскертет. Демек, ыйман — бул жеке гана иш эмес, ал коомдун тынчтыгына, үй-бүлөнүн бекемдигине түздөн-түз таасир этет.
• Ислам дини туугандык байланышты сактоого, жакшылык кылууга, жер бетинде тынчтык орнотууга чакырат. Бул аят аркылуу биз Исламдын коомдук жана үй-бүлөлүк баалуулуктарга канчалык маани берерин көрөбүз.
• Аллахтын буйруктарына моюн сунуу — бул адамдын өзү үчүн да, коому үчүн да пайдалуу. Ал эми моюн сунбоо — бузукулукка жана кайгы-касиетке алып барат. Ошондуктан ар бирибиз ыйманды бекем карманып, туугандарыбыз менен болгон байланышты үзбөй, жакшылыкка умтулушубуз керек.
• Бул аят бизди өзүбүздүн жүрүм-турумубузду ойлонууга, эгерде ката кетирсек, тезирээк тобо кылып, Аллахка кайтууга чакырат. Анткени Аллах — Кечиримдүү, Ырайымдуу.