Sure Mâide — Ayet 108

Kelime Anlamları:

• أَدْنَى: Daha yakın, daha uygun.
• عَلَى وَجْهِهَا: Olduğu gibi, gerçeğe uygun şekilde, hiçbir değişiklik yapmadan.
• تُرَدَّ أَيْمَانٌ: Yeminlerin geri çevrilmesi, yani yeminin mirasçılara veya hak sahiplerine iade edilmesi.
• فَاسِقِينَ: Allah'ın emirlerinden çıkan, günahkârlar.

Tefsir:

Bu âyet, önceki âyetlerde zikredilen, yolculukta ölüm döşeğinde olan bir kimsenin vasiyetine şahitlik eden iki şahidin (özellikle Müslüman bulunamadığında gayrimüslimlerin de olabileceği) şahitliklerinden şüphe edilmesi durumunda, namazdan sonra yemin ettirilmeleri ve yeminlerinde samimi olmadıkları ortaya çıkarsa şahitliklerinin reddedilmesi hükmünün devamıdır.

Yüce Allah buyuruyor ki: Bu hüküm, yani şahitlerin namazdan sonra yemin ettirilmesi ve yalanları ortaya çıkarsa şahitliklerinin kabul edilmemesi, onların şahitliği gerçek yüzüyle, hiçbir tahrifat ve hıyanet yapmadan getirmelerine daha yakındır. Çünkü bu ağır yemin ve namaz sonrası yapılan bu merasim, onların kalplerine korku salar ve şahitliği çarpıtmalarına, değiştirmelerine veya hıyanet etmelerine engel olur.

Ayrıca bu hüküm, şahitlerin, yeminlerinden sonra yeminin kendilerinden geri çevrilip hak sahiplerine (mirasçılara) iade edilmesinden korkmalarını da sağlar. Eğer yalan yere yemin ederlerse, mirasçılar da yemin eder ve böylece yalancı şahitler dünyada rezil olurlar, hıyanetleri ortaya çıkar. Bu da onları doğru şahitlik yapmaya sevk eden bir başka etkendir.

Ey insanlar! Allah'tan korkun, O'na karşı gelmekten sakının. Yalan yere yemin ederek haram mal edinmeyin, şahitlikte hıyanet etmeyin. Size öğüt olarak verilen bu hükümleri can kulağıyla dinleyin ve kabul edin. Çünkü Allah, buyruğundan çıkan, günah işleyen ve fasıklık eden topluluğu doğru yola iletmez. Onlar, dünyada rezil olurlar, ahirette de azaba uğrarlar.

Bu âyet, İslam'ın adalet ve hakkaniyete verdiği önemi ne güzel gösterir! Şahitlik, toplumun huzuru ve hakların korunması için en büyük emanetlerden biridir. Müslüman, bu emaneti taşırken Allah'tan korkmalı, doğruluktan asla ayrılmamalıdır. Unutmayalım ki Allah, doğrularla beraberdir ve hakkı gözetenleri asla yalnız bırakmaz. Bu dünyada itibarımızı korumak ve ahirette kurtuluşa ermek için şahitlikte ve tüm işlerimizde dosdoğru olalım.